Yarısı Bizden Kampanyası 81 ile Yayılıyor

Türkiye'nin deprem gerçeği, kentsel dönüşüm çalışmalarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. İstanbul'da uygulanan Yarısı Bizden Kampanyası'nın 81 ile yaygınlaştırılması hedefleniyor. Mevcut kampanya kapsamında konutunu dönüştüren hak sahiplerine 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin TL destek sağlanıyor.

Kentsel dönüşüm için kritik hedef

Ekonomi yazarı Faruk Erdem, Yarısı Bizden Kampanyası'nın 81 ile yayılacağını belirterek, kentsel dönüşümde yılda 150 bin bağımsız bölüm hedefini anlattı. 17 Ağustos depreminin yıl dönümünü hatırlatan Erdem, Türkiye'nin deprem bölgesinde bulunduğunu ve konutların yenilenmesinin önem taşıdığını vurguladı.

Erdem, "Kentsel dönüşüm çok önemli. Deprem bölgesindeyiz ve evlerimizi yenilememiz lazım. Bu nedenle kentsel dönüşümle ilgili İstanbul'da çok ciddi bir kampanya başladı. Daha sonra Yarısı Bizden Kampanyası ile vatandaşın finansal desteği de sağlanmış oldu" dedi.

1 milyonun üzerinde bağımsız konutta dönüşüm sağlandı

İstanbul'daki dönüşüme ilişkin rakamları paylaşan Erdem, son dönemde gerçekleştirilen çalışmalarla 1 milyonun üzerinde bağımsız konutta dönüşüm sağlandığını ifade etti. Erdem, "Bu çok önemli bir rakam. Yarısı Bizden Kampanyası 81 ile yayılacak ve bu özellikle deprem bölgesi olan alanlarda çok önemli bir değişim olacak" ifadelerini kullandı.

Destek modeli: 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi

Yarısı Bizden'in mevcut destek modelinde hak sahiplerine konut için 875 bin TL karşılıksız hibe sağlanıyor. Buna ek olarak 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği veriliyor. Böylece konut için sağlanan toplam destek 1 milyon 875 bin TL'ye ulaşıyor.

Erdem, kredi desteğine ilişkin şunları söyledi: "875 bin TL de ilk yıl faizsiz olmak üzere, düşük taksitlerle ödenen bir kredi veriliyor. Aslında 1 milyon 750 bin TL kentsel dönüşüme destek veriliyor. Ayrıca 125 bin TL taşınma desteği veriliyor."

Kampanya mevcut durumda İstanbul'u kapsıyor

Yarısı Bizden Kampanyası, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinasyonunda yürütülüyor ve İstanbul'un tüm ilçelerini kapsıyor. Riskli konut sahiplerinin yararlanabildiği kampanya kapsamında evlerin yeniden inşa edilmesi için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL tahliye desteği veriliyor. Finansman desteğinden yararlanan vatandaşlar evlerini yüklenici firmalar aracılığıyla yeniden inşa ettirebiliyor.

İş yerleri için de hibe ve kredi imkanı

Aynı koşullarda hak sahibinin bir dükkanı veya iş yeri için 437 bin 500 TL hibe, 437 bin 500 TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği sağlanıyor. Hak sahibinin diğer her bir dükkanı için ise 875 bin TL kredi imkanı sunuluyor.

Alan bazlı, site benzeri büyük dönüşümlerde TOKİ veya Emlak Konut inşaatı üstlenebiliyor. Bu modelde her hak sahibi için 875 bin TL hibe ve 125 bin TL taşınma desteği veriliyor. Hibe bina maliyetinden düşürülürken kalan borç uzun vadeli uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.

31 Aralık 2026 kritik tarih

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yarısı Bizden Kampanyası'nda vatandaşların hak kaybını önlemeye yönelik düzenleme yapıldı. Riskli yapıların yıkım, ruhsat, kat irtifakı ve hak sahipliği tespiti gibi süreçlerinin zaman alması dikkate alınarak 31 Aralık 2026'ya kadar riskli yapı ilan edilen tüm bağımsız bölümlerin kampanyadan faydalanmasının önü açıldı. Bu kapsamda 2025 ve 2026 yıllarında riskli yapısı onaylanan konut ve iş yeri sahipleri de Yarısı Bizden desteğinden yararlanabilecek.

3 milyon TL'ye kadar kentsel dönüşüm kredisi

Kentsel dönüşümde Yarısı Bizden dışında farklı finansman modelleri de uygulanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında 3 milyon TL'ye kadar kentsel dönüşüm finansmanı sunuluyor. İstanbul'daki uygulamada ilk yıl ödemesiz, 180 ay vadeli ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla 3 milyon TL'ye kadar kredi imkanı bulunuyor.

Bazı gruplara faiz indirimi

Finansman desteğinde belirli gruplar için faiz indirimi uygulanıyor. Riskli yapıdaki bağımsız birim dışında tapuda başka konutu bulunmayan maliklere, orta ve düşük gelirli hanelere, şehit ailelerine, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimlere, emeklilere, en az yüzde 40 engelli vatandaşlara ve hanehalkı reisi kadın olan hanelere yönelik faiz indirimleri bulunuyor.

Binanın enerji verimliliği de indirim oranını etkiliyor. A sınıfı enerji kimlik belgesine sahip binalar için yıllık yüzde 0,50, B sınıfı enerji kimlik belgesine sahip yapılar için yıllık yüzde 0,25 indirim uygulanıyor. Birden fazla kategori şartını karşılayan vatandaşlar indirimlerden birlikte yararlanabiliyor. Tüm koşulları sağlayan hak sahipleri için yıllık toplam faiz indirimi yüzde 1,25'e kadar çıkabiliyor.

Kredi için gelir şartı

İADŞP'ye başvuruda devam eden icra, takip veya haciz kaydının bulunmaması şartı aranıyor. Kredinin aylık taksit tutarının da belgelendirilmiş hanehalkı aylık gelirinin yüzde 70'ini aşmaması gerekiyor. Projenin, seçilen illerde depreme ve iklim koşullarına dayanıklı konut, kentsel altyapı ve hizmetlere erişimi artırması hedefleniyor.

Yapı ruhsatı ve iskanda avantaj

Kentsel dönüşüm destekleri finansmanla sınırlı kalmıyor. Dönüşüm kapsamında yeniden yapılacak binalar için belediyelerin aldığı yapı ruhsatı harcında çeşitli indirim ve muafiyetler uygulanıyor. İnşaat tamamlandıktan ve yapı denetim firmasının verdiği yapı seviye tutanağı yüzde 100 uygunluk seviyesine ulaştıktan sonra alınan iskan harcında da indirim imkanı bulunuyor.

Tapu harcında muafiyet

Kentsel dönüşüm kapsamındaki yapılarda yüklenicinin hak ettiği bağımsız bölümlerin ilk satışında yüzde 4'lük alım-satım harcı ödenmiyor. Riskli yapı tespitinden kat irtifakı kuruluncaya kadar bağımsız bölümünü satmak isteyen mülk sahipleri için de yüzde 4'lük alım-satım harcında istisna bulunuyor. Kat irtifakı kurulduktan sonra ise bu muafiyet sona eriyor.

Noter ve damga vergisi avantajı

Kentsel dönüşüm kapsamında noter harcı ve damga vergisine yönelik de muafiyetler bulunuyor. Dönüşüm sürecinde yapılan bazı noter sözleşmeleri ve resmi işlemlerde harç indirimi uygulanıyor. İlgili kanun kapsamında düzenlenen birçok sözleşme ve resmi evrak için damga vergisi istisnası bulunuyor.

Belediye harçlarında muafiyet

Dönüşüm işlemlerinde belediyeler tarafından alınan bazı imar ve işlem harçlarında da muafiyet uygulanabiliyor. Bu muafiyetler genel olarak mevcut inşaat alanının 1,5 katına kadar olan bölüm için geçerli oluyor. Bu sınırın üzerindeki ilave alanlarda ise normal harçların uygulanması söz konusu.

KDV avantajı da bulunuyor

Kentsel dönüşüm kapsamında belirli şartları sağlayan projelerde KDV yönünden de çeşitli istisna ve indirimler uygulanabiliyor. Ancak bu uygulama projenin niteliğine ve şartlarına göre değişiklik gösterebiliyor.