DOLUNAY Projesi ile Dolandırıcılığa 18 Dakikada Müdahale
- İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, siber ve dijital dolandırıcılığa karşı DOLUNAY Projesi'ni duyurdu.
- Proje ile dolandırıcılık ihbarlarına en fazla 18 dakika içinde müdahale edilerek şüpheli hesaplara bloke konulması hedefleniyor.
- Türkiye'de mal varlığına karşı işlenen 214 bin 847 vakanın %72,6'sını (156 bin 68 olay) dolandırıcılık suçları oluşturuyor; ekonomik kaybın 50 milyar TL'nin üzerinde olduğu hesaplanıyor.
- Merkezde Cumhuriyet savcısı, MASAK, BKM ve banka temsilcileri, BTK, Siber Güvenlik Başkanlığı, Emniyet ve Jandarma 24 saat kesintisiz görev yapacak.
- Süreçte ihbar ve sisteme giriş 10 dakikadan kısa, yapay zekâ analizi 1 dakikadan kısa, savcı onayı ve bankalar arası koordinasyon maksimum 7 dakika sürecek.
İçişleri Bakanlığı, dijital ve finansal suçlarla mücadelede önemli bir adım olan DOLUNAY Projesi'ni hayata geçiriyor. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, siber dolandırıcılık olaylarına tek merkezden, yapay zekâ destekli ve adli makamlarla eş güdüm içinde müdahale edilmesini sağlayacak projeyi kamuoyuna duyurdu.
Yeni sistemle dolandırıcılık ihbarlarına en fazla 18 dakika içinde müdahale edilerek paranın başka hesaplara ya da kripto varlıklara kaçırılmasının önüne geçilecek.
Bakan Çiftçi: Temel Hedef Mağduriyetlerin Büyümesini Önlemek
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, projenin temel hedefinin vatandaşların mağduriyetlerinin büyümesini önlemek ve haksız kazancın farklı hesaplara veya kripto varlıklara aktarılmasını engellemek olduğunu vurguladı. Vatandaşların emeğini ve birikimini korumak için çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğünü belirten Çiftçi; savcılık, Emniyet, Jandarma, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve bankacılık sisteminin tek bir merkez üzerinden entegre biçimde çalışacağını ifade etti.
"Haramilere Asla Göz Açtırmayacağız"
Bakan Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda siber suçlulara sert mesaj vererek projenin vizyonunu şu sözlerle paylaştı: "Milletimizin helal kazancına ve alın terine göz diken haramilere asla göz açtırmayacağız. Vatandaşımızın emeğini korumak, mağduriyetler büyümeden önüne geçmek ve suçluları en kısa sürede adalete teslim etmek için mücadelemizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz. DOLUNAY Projesi ile dolandırıcılık ihbarlarına ilk 18 dakika içinde müdahale etmeyi hedefliyoruz. Yapay zekâ destekli analizlerle şüpheli para hareketlerini ve dijital izleri anlık takip ederek paranın farklı hesaplara ya da kripto varlıklara aktarılmasını engellemeye odaklanacağız. Bu hızlı müdahalenin etkili biçimde yürütülmesi için savcılık, Emniyet, Jandarma, MASAK ve bankacılık sistemi eş güdüm içinde çalışacak. Muhterem Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, milletimizin huzuru ve güvenliği için teknolojiyi daha etkin kullanmaya devam edeceğiz."
DOLUNAY Projesi Nedir ve Neden Hayata Geçirildi?
İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (DOLUNAY) Projesi, dijital dolandırıcılık vakalarında yaşanan zaman asimetrisini ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
- Dolandırıcılıkla Ekonominin Uğratıldığı Kayıplar Önlenecek: Türkiye'de mal varlığına karşı işlenen 214 bin 847 vakanın %72,6'sını (156 bin 68 olay) tek başına dolandırıcılık suçları oluşturuyor. Adliyeye intikal eden ve kolluğa yansımayan vakalarla birlikte ekonomik kaybın 50 milyar TL'nin üzerinde olduğu hesaplanıyor.
- Bürokratik Gecikmeye Son: Mevcut düzende suçlular parayı saniyeler içinde farklı hesaplara ve kripto borsalarına aktarırken; resmi müzekkere ve bloke süreçleri haftalar sürebiliyordu. DOLUNAY Projesi, bu süreci dakikalara indirerek suçlular lehine işleyen bürokratik gecikmeyi ortadan kaldırıyor.
DOLUNAY Teşkilat Yapısı: 7 Kurum Tek Merkezde
Merkez, 24 saat kesintisiz faaliyet gösterecek ve kurumlar arasındaki fiziksel yazışma engellerini tamamen kaldıracak. Merkezde görev alacak paydaşların rolleri şu şekilde yapılandırıldı:
- Cumhuriyet Savcısı: Verileri anında hukuki karara dönüştürecek.
- MASAK: Şüpheli para akışını ve kripto varlık rotalarını anlık olarak deşifre edecek ve dondurma işlemi yapacak.
- BKM ve Banka Temsilcileri: Para trafiğini haritalandırarak şüpheli hesaplara anlık bloke uygulayacak.
- BTK: GSM operatörleri ile koordineli şekilde şüphelilerin iletişim hatlarını saniyeler içinde kesecek.
- Siber Güvenlik Başkanlığı: Oltalama (phishing) sitelerini ve zararlı bağlantıları anında erişime kapatacak.
- Emniyet ve Jandarma: Saha istihbaratıyla şüphelileri belirleyip fiziki yakalama operasyonlarını yürütecek.
İhbardan Bloke Kararına: 18 Dakikalık Kritik Süreç Nasıl İşleyecek?
DOLUNAY Projesi kapsamında vatandaşın bildirimi ile başlayan süreç adım adım şu şekilde işleyecek:
- İhbar ve Sisteme Giriş (10 Dakikadan Kısa): Vatandaşlar; e-Devlet entegrasyonlu mobil uygulama, 112 Acil Çağrı Merkezi veya doğrudan kolluk birimleri üzerinden başvuruda bulunabilecek. Şikâyet anında T.C. kimlik numarası, IBAN'lar, SMS içerikleri, dekontlar ve zararlı web bağlantıları (URL) sisteme yüklenecek.
- Yapay Zekâ Analizi ve Profilleme (1 Dakikadan Kısa): Gelişmiş yapay zekâ algoritmaları, kullanılan yöntemi, suç ağının bağlantılarını ve risk puanını 1 dakikadan kısa sürede çıkaracak. Hangi kurumun ne tür tedbir alması gerektiğini saptayarak dosyayı hazır halde savcının onayına sunacak.
- Savcı Onayı ve Bankalar Arası Koordinasyon (Maksimum 7 Dakika): Cumhuriyet savcısının dijital inceleme ve onayı 5 dakikadan, bankalar arası koordinasyon ise 2 dakikadan az sürecek. Böylece toplamda en fazla 18 dakikada adli dosya açılarak hesaplara bloke konulacak, hatlar kapatılacak ve zararlı siteler erişime engellenecek.
"Tek Tutanak" Sistemi ve Vatandaşa Anlık SMS Bildirimi
DOLUNAY sistemiyle birlikte fiziki yazışma ve posta/kargo süreçleri son buluyor:
- Acele Önlem ve Suç Önleme Tutanağı: Tüm adli ve önleyici işlemler tek bir dijital evrakta toplanacak ve suç yerindeki Cumhuriyet Başsavcılığına anında sevk edilecek.
- Şeffaf Takip ve SMS Bilgilendirmesi: Vatandaşlar sürecin her aşamasından SMS ile haberdar edilecek. İlk başvuruda "Dolandırıcılık ihbarınız işleme alınmıştır" mesajı gidecek; dosya savcılığa sevk edildiğinde ise "Dosyanız başarıyla oluşturulup ilgili birimlere iletilmiştir. Anlık takip sağlanmaktadır" bildirimi yapılacak.
Yasal Zemin İçin Mevzuat Hazırlıkları Başladı
İçişleri Bakanlığı, DOLUNAY Projesi'nin eksiksiz ve güçlü bir yasal zemin üzerinde işlemesi için kanuni düzenleme çalışmalarını da başlattı. Hazırlanan mevzuat taslağıyla birlikte; kurumlar arası veri paylaşım yetkileri, hızlı bloke uygulama esasları ve anlık adli müdahale süreçlerinin yasal çerçevesi netleştirilecek.
Okuyucu Değerlendirmesi
Bu haber hakkındaki düşüncelerinizi ve analizlerinizi paylaşın. Görüşleriniz diğer okurlara rehberlik eder.
Haber Size Ne Hissettirdi?
İçerik Analizi
Haberin kalitesini ve tarafsızlığını değerlendirin.