TDT Dönem Başkanlığı Türkiye'ye Geçti

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da gerçekleştirildi. "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla Beştepe Millet Sergi Salonu'nda düzenlenen zirvede, dönem başkanlığı Azerbaycan'dan Türkiye'ye geçti.

Ankara Bildirisi İmzalandı

Zirve kapsamında aile fotoğrafı çekimi ve liderlerin zirveye özel hazırlanan panoyu imzalamasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan liderlere hitap etti. Konuk devlet başkanları ve yetkililerin konuşmalarının ardından TDT Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi ortak bildirisi imzalandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirvenin tamamlanmasının ardından yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:

"Bugün kabul ettiğimiz Ankara Bildirisi ve aldığımız kararlarla, 'Dilde, Fikirde, İşte Birlik' şiarımız rehberliğinde somut adımları belirledik. Kıymetli katkılarınız, yapıcı yaklaşımlarınız ve sergilediğiniz kardeşlik ruhu için her birinize teşekkür ediyorum."

Erdoğan, konuşmasında Dede Korkut'un duasına da yer verdi:

"Kara dağların yıkılmasın, gölgelice büyük ağacın kesilmesin, taşkın akan görklü suyun kurumasın, koşar iken ak-boz atın sendelemesin, vuruştuğunda kara çelik öz kılıcın çentilmesin, ak sakallı babanın yeri cennet olsun, ak bürçekli ananın yeri cennet olsun, ahir sonu arı imandan ayırmasın, kadir mevlam seni namerde muhtaç eylemesin."

Katılımcılara teşekkür eden Erdoğan, "Rabb'im, Türk devletleri olarak dayanışmamızı daim eylesin. Zirvemizin ve aldığımız kararların Türk dünyası için hayırlara vesile olmasını diliyor, sizleri Allah'a emanet ediyorum." dedi.

Türk Dünyasına Birlik Mesajı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirvedeki konuşmasında Türk dünyasına birlik mesajı vererek aile fotoğrafında ayrılığa yer olmadığını belirtti ve şunları söyledi:

"Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz. Aile meclisimizin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile temaslarını artıracağına inanıyorum."

Erdoğan ayrıca İran'la artan gerilimin diplomasiyle aşılması, Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması çağrısında bulundu.

İkili Görüşmeler Gerçekleştirildi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve sonrası ikili görüşmelerini sürdürdü. Bu kapsamda Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhammedov ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi. Erdoğan, Berdimuhammedov'u Külliye girişinde karşıladı; iki lider Türk ve Türkmenistan bayrakları önünde fotoğraf çektirerek tokalaştı. Basına kapalı gerçekleşen görüşmede liderler, Türkiye-Türkmenistan ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel konuları ele aldı.

Erdoğan görüşmede, Türkiye ile Türkmenistan arasındaki ikili ilişkilere ticaret, yatırım, enerji ve savunma sanayii başta olmak üzere her alanda ivme kazandıracak adımlar atmanın önemini ifade etti. Türkmenistan'ın Türk Dünyası'na katkılarının takdire şayan olduğunu belirten Erdoğan, TDT çatısı altında iş birliğinin kuvvetlendirilmesi arzusunu dile getirdi ve Berdimuhammedov'u Antalya'da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi'ne davet etti.

Caparov ile Görüşme

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ile de bir araya geldi. Erdoğan, Caparov'u Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin girişinde karşıladı; iki lider Türk ve Kırgız bayrakları önünde fotoğraf çektirdi ve tokalaştı.

Liderler, Türkiye-Kırgızistan ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel konuları ele aldı. Erdoğan görüşmede, iki ülkenin ticaret ve yatırımlar alanındaki potansiyelini harekete geçirecek adımlar atmanın gerekliliğini belirtirken, savunma sanayii ve enerji gibi alanlarda iş birliğini ileriye taşımanın önemini vurguladı.

Erdoğan, TDT'nin yeni dönemde güçlü adımlar atacağına inandığını, Türkiye ile Kırgızistan'ın Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası platformlarda dayanışmasını kuvvetlendirmesinin iki ülkeye de fayda sağlayacağını ifade etti. Caparov'u Antalya'daki COP31 Liderler Zirvesi'ne davet eden Erdoğan, Kırgızistan'da 27 Ocak'ta yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hayırlara vesile olması temennisini iletti.

Basına kapalı gerçekleştirilen görüşmede AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili Çağrı Erhan da hazır bulundu.

Erhürman ve Bayramov ile Temaslar

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde görüştü. Erdoğan ayrıca zirve için Ankara'da bulunan Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'u da Külliye'de kabul etti.

Aile Fotoğrafında Kimler Yer Aldı?

Zirve öncesinde liderler aile fotoğrafı için bir araya geldi. Konuk devlet başkanları, Beştepe Millet Sergi Salonu'na gelişinde Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından karşılandı.

Fotoğrafta Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanı sıra Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile gözlemci ülkeler Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhammedov ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev yer aldı. Fotoğraf çekiminde Erdoğan'ın sağında Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, solunda ise Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev bulundu.

Konuk devlet başkanlarının salona girişinde tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerler ile yeniçeri kıyafetli askerler de hazır bulundu.

Caparov'a Türk Dünyası Ali Nişanı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov'a Türk Dünyası Ali Nişanı'nı takdim etti.

Sonraki Zirve Kırgızistan'da

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen TDT 13. Zirvesi'nde dönem başkanlığı Azerbaycan'dan Türkiye'ye geçti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir sonraki zirvenin 5-6 Ağustos 2027'de Kırgızistan'da yapılacağını açıkladı.

Türkiye'nin dönem başkanlığı süresince teşkilatın kurumsal kapasitesinin artırılmasına, Sekretarya'nın beşeri ve mali imkan ve kabiliyetlerinin geliştirilmesine ve Türk iş birliği teşkilatları arasındaki eş güdümün yoğunlaştırılmasına öncelik verilecek. Zirvede ayrıca yeni genel sekreterin atanması ve teşkilatın önümüzdeki döneme ilişkin stratejik önceliklerinin ele alınması bekleniyor.

Erdoğan'ın Makalesi Yayınlandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın TDT 13. Zirvesi için kaleme aldığı makale, üye ve gözlemci ülkelerin önde gelen medya kuruluşlarında yayınlandı. "Türk Dünyası Yüzyılı: Dayanışmadan Bütünleşmeye" başlıklı makale, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, KKTC, Türkmenistan ve Macaristan'da aynı gün yayına girdi.

Erdoğan makalesinde, "21'inci yüzyılın 'Türk Dünyası Yüzyılı' olacağına yürekten inanıyorum. Ankara Zirvesi bu hedef doğrultusunda yeni ufuklar açacak, Teşkilatımızın uluslararası alandaki etkinliğini artıracak ve kardeş ülkelerimiz arasındaki dayanışmayı daha da perçinleyecektir" ifadelerini kullandı.

Zirvenin Gündemi ve Teması

Küresel denklemin yeniden şekillendiği dönemde Türk dünyasının "aile meclisi" olan TDT, Ankara'da bir araya geldi. Türkiye Cumhuriyeti'nin 103'üncü yılı, Türk dünyası liderleriyle birlikte Külliye'de kutlandı.

Zirvenin teması, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Türk Dünyası Yüzyılı" vizyonundan ve İsmail Gaspıralı'nın şiarından ilhamla "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" olarak belirlendi. Zirve, "Türk Dünyası 2040 Vizyonu" doğrultusunda Türk devletleri arasındaki iş birliğinin derinleştirilmesi ve ortak hedeflerin somut adımlara dönüştürülmesi açısından önem taşıyor.

Zirvede siyasi ilişkiler, ticaret ve yatırım, ulaştırma ağları, enerji güvenliği, dijital dönüşüm, kültürel ve insani ilişkiler ile teşkilatın kurumsal yapısının güçlendirilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Türk dünyasının ekonomik potansiyelinin daha etkin değerlendirilmesi, ülkeler arasındaki ticaretin geliştirilmesi ve bağlantısallığın artırılması da zirvenin öncelikli gündem maddeleri arasında bulunuyor.

TDT Hakkında

Türk Devletleri Teşkilatı, "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" adıyla 3 Ekim 2009'da Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan arasında imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile kuruldu. Kuruluşun ismi, 2021 yılında İstanbul Zirvesi'nde alınan kararla "Türk Devletleri Teşkilatı" olarak değiştirildi.

Teşkilatın ana hedefleri arasında Türk devletleri arasında karşılıklı güven ortamının pekiştirilmesi, siyasi dayanışmanın güçlendirilmesi, ekonomik ve teknik iş birliğinin geliştirilmesi ve derinleştirilmesi, Türk Dünyası'nın tarihi ve kültürel birikiminin kayıt altına alınması ve tanıtılması yer alıyor.

Sekretaryası İstanbul'da bulunan TDT'nin beş üyesi (Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan) ve dört gözlemcisi (Macaristan, Türkmenistan, KKTC, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı) bulunuyor.