Omega Blokajı Nedeniyle Avrupa'da Aşırı Sıcak: 40 Derece Bekleniyor

Avrupa Genelinde Aşırı Sıcaklar

Avrupa, omega blokajı adı verilen atmosferik bir yapı nedeniyle olağanüstü bir sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya. Bu blokaj, hava sistemlerinin batıdan doğuya ilerlemesini engelleyerek sıcak havanın bölgede hapsolmasına yol açıyor. Uzmanlar, bu durumun son 500 yılın en güçlü sıcak hava dalgalarından biri olabileceğini belirtiyor.

Fransa'da 60 vilayette turuncu alarm seviyesine yükseltilirken, sıcaklıkların 21-23 Haziran'da rekor seviyelere ulaşması bekleniyor. İspanya'da özellikle Granada kentinde yüksek sıcaklıklar hayatı olumsuz etkiliyor. Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da sıcaklıkların tropikal seviyelere ulaşacağı tahmin ediliyor. İtalya'da 8 kentte kırmızı alarm verildi.

İngiltere ve Belçika'da Alarm

İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office), Londra ve birçok bölgede kırmızı alarm verdi. Sıcaklıkların 37 dereceyi aşması, bazı bölgelerde 38-40 dereceye ulaşması öngörülüyor. Yüksek nemin sağlık risklerini artırabileceği uyarısı yapıldı. Belçika'da ise Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü turuncu alarm verirken, demir yolu işletmecisi aşırı sıcaklar nedeniyle bazı tren seferlerini iptal etti.

Uzman Görüşü: Omega Blokajı Etkisi

Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, yaptığı açıklamada Avrupa üzerinde Yunan harfi Omega şeklinde dev bir yüksek basınç sırtı oluştuğunu ve bu durumun omega blokajı olarak adlandırıldığını söyledi. Kadıoğlu, bu yapının hava sistemlerinin batıdan doğuya ilerlemesini kilitlediğini, bu nedenle sıcak havanın Avrupa'da hapsolduğunu belirtti. Kadıoğlu, şunları kaydetti: "Burada, 'klasik yaz sıcağı' ile 'blokaj kaynaklı sıcak hava dalgası' birbirinden farklı şeyler. Omega blokajında dev bir yüksek basınç sırtı Avrupa'ya kilitlenir, sırtın altında hava alçalır, gökyüzü açılır ve güneş yüzeyi aralıksız ısıtır. Sistemler ilerleyemediği için sıcak boşalmadan günlerce aynı yerde birikir. Bu kadar erken bir tarihte yani henüz hazirandayken ve bu kadar kuzeye, İskandinavya-Norveç hattına kadar sıcak havanın taşınması, mevsim normallerinin belirgin biçimde üzerinde bir durumdur. Yani sıradan bir yaz günü değil, blokajla pekişmiş anormal bir sıcak hava dalgası."

Kadıoğlu, en yüksek riskin Omega sırtının altında kalan Batı ve Orta Avrupa ile İskandinavya olduğunu ifade ederek, "Yüksek basınç sırtının altında hava alçalır, bulut oluşamaz ve güneş ışınımı engellenmeden yüzeyi ısıtır. Aynı zamanda güneyden bu bölgelere sıcak ve kuru hava pompalanır. Sistem hareketsiz olduğu için sıcaklık gün geçtikçe üst üste binerek kavurucu seviyelere ulaşır, kuraklık ve orman yangını riski de buna eşlik eder." dedi.

Kadıoğlu, iklim değişikliğinin bu olayın doğrudan sebebi olmadığını, ancak olasılığını, şiddetini ve süresini artırdığını vurguladı. Küresel ısınmanın atmosferin temel sıcaklık zeminini yükselttiğini, bu yüzden aynı blokajın 10-20 yıl öncesine göre daha yüksek tepe sıcaklıkları ürettiğini kaydetti.

Türkiye Durumu ve Gelecek Tahminleri

Prof. Dr. Kadıoğlu, Türkiye'nin bu sıcak hava dalgasının etki alanı dışında kaldığını, aksine blokajın doğu kanadındaki serin ve yağışlı oluğun içinde bulunduğunu söyledi. 21-26 Haziran'da Türkiye'nin Avrupa'daki sıcaktan korunduğunu belirten Kadıoğlu, iç, kuzey ve doğu kesimlerde yerel gök gürültülü sağanak, dolu ve ani rüzgar riskine dikkat çekti. Oluğun zaman zaman 'kopuk alçağa' dönüşerek Karadeniz çevresinde takılı kalması durumunda aynı bölgelere tekrarlayan yağışların taşkın riskini artırabileceğini ifade etti. Ege ve Akdeniz kıyıları ile Güneydoğu'da ise daha sıcak ve kuru koşullar bekleniyor.

Kadıoğlu, Haziran sonunda blokajın kırılmasıyla Avrupa'da sıcaklıkların bir miktar yumuşayabileceğini, ancak Türkiye'de oluğun zayıflamasıyla havanın yeniden ısınacağını söyledi. "Temmuz ve ağustos zaten Türkiye'nin en sıcak aylarıdır. Mevsim normalleri üzerinde seyreden, zaman zaman sıcak hava dalgalarının görülebileceği, kuraklık ve orman yangını riskinin yükseldiği bir tablo beklenir. Blokaj desenleri yaz boyunca tekrarlayabilir. Her yeni blokaj kimi zaman Avrupa'yı, kimi zaman Türkiye'yi sıcağın altına alabilir. Kesin günleri uzun vadeden söylemek güçtür, bu nedenle Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 5-10 günlük güncel tahminleri takip edilmelidir." diye konuştu.

Alınabilecek Önlemler

Kadıoğlu, aşırı sıcaklara karşı şu önlemleri sıraladı:

• En sıcak saatlerde (11.00-16.00) dışarıda kalmayı ve ağır işleri en aza indirin.
• Bol su için, susamayı beklemeyin.
• Alkol ve aşırı kafeini sınırlayın.
• Açık renkli, hafif ve bol giysiler tercih edin, şapka, güneş gözlüğü ve güneş kremi kullanın.
• Yaşlıları, bebekleri, kronik hastaları ve açık havada çalışanları özellikle gözetin.
• Kapalı araç veya ortamda hiçbir canlıyı bırakmayın.
• Evi serin tutun.
• Orman yangınına karşı dikkatli olun, anız ve ateş yakmayın, izmarit atmayın.
• Türkiye tarafı için oluğun yağışlı olduğu günlerde dere yatakları, alt geçit ve sel riskine dikkat edin.
• Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve AFAD uyarılarını takip edin.