Takiyyüddîn Râsıd’ın 500. Doğum Yılında Rami’de Özel Sergi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Takiyyüddîn Râsıd’ın doğumunun 500. yılı dolayısıyla açılan "Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılarda Matematik Bilimleri" sergisinde konuştu. Bakan Ersoy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde son 24 yılda Türkiye’nin tarihinden güç alan özgüvenini yeniden kazandığını ve bilim ile teknolojide önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini söyledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) tarafından hazırlanan sergi, Rami Kütüphanesi’nde ziyarete açıldı. Ersoy, serginin 16. yüzyıl Osmanlı dünyasının matematik, astronomi ve teknoloji alanındaki seviyesini yazma eserler ve tarihî bilim aletleriyle ortaya koyduğunu belirtti.

İstanbul Rasathanesi’nin kurucusu Takiyyüddîn Râsıd’ın gözlem yöntemleri, matematiksel hesaplamaları ve optik çalışmalarıyla döneminin en ileri bilim insanları arasında olduğunu vurgulayan Ersoy, sergideki nadide eserlerin onun temsil ettiği ilmî çevrenin derinliğini ve Osmanlı’nın bilim mirasını gösterdiğini ifade etti.

Ersoy, Türk-İslam medeniyetinin bilim tarihine yön veren birikimine dikkat çekerek, "Biz, bugünün bilim dünyasının üzerinde yükseldiği bilgi ve icatların kâşifi ve mucidi olan, insanlığın ufkunu ilmin ışığıyla aydınlatan Türk-İslam medeniyetinin varisleriyiz." dedi.

Takiyyüddîn Râsıd’ın bu mirasın önemli bir temsilcisi olduğunu söyleyen Ersoy, uzun yıllar bu mirasa sahip çıkılmadığını belirterek şöyle konuştu: "Takiyyüddîn Râsıd bu gerçeğin 16. yüzyıldaki simgesidir. Çok uzun yıllar boyu bu büyük mirasa sahip çıkılmamış olması, bilim ve teknoloji noktasında her şeyin Batı tarafından insanlığa kazandırıldığı gibi büyük bir yalanın çocuklarımıza eğitim diye dikte edilmesine sessiz kalınması bize çok pahalıya mal olmuştur. Ancak zihinleri boğan bu yalan ve yanlış seline, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 24 yıldır bir set çekilmiş; tarihine ve kültürüne sahip çıkan, bunlardan beslenen öz güveniyle her alanda öncülük ve özgünlük gömleğini yeniden üzerine giyen bir nesil ilim ve teknoloji meydanına çıkmıştır."

Ersoy, Türkiye’nin bilim insanları, mühendisleri ve araştırmacılarının fırsat verildiğinde neler başarabildiklerini ortaya koyduklarını söyledi.

Takiyyüddîn Râsıd’ın matematik, fizik, optik, mekanik ve tıp alanlarında eserler verdiğini aktaran Ersoy, astronomi alanında yeni gözlemlere ihtiyaç duyulması üzerine Sultan III. Murad’ın desteğiyle İstanbul Rasathanesi’ni kurduğunu belirtti. Rasathanenin dönemin en ileri aletlerle donatıldığını ve kısa ömürlü olmasına rağmen dünyadaki benzerleriyle rekabet edebilecek bir bilim merkezi olduğunu ifade etti.

Ersoy, Takiyyüddîn Râsıd’ın trigonometri, astronomi ve teknoloji alanındaki çalışmalarının bilim tarihi açısından önemine değinerek, geliştirdiği hassas astronomi saatleri, trigonometri yenilikleri ve teknoloji eserleriyle Osmanlı ve dünya bilim tarihine katkı sağladığını söyledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak yazma eser mirasını koruma çalışmaları yürüttüklerini belirten Ersoy, TÜYEK’in yaklaşık 800 bin yazma ve nadir matbu eserle dünyanın en büyük koleksiyonunu sunduğunu kaydetti. Restorasyon laboratuvarı, dijitalleştirme ve yayın faaliyetleriyle TÜYEK’in öncü kurumlardan biri olduğunu söyleyen Ersoy, "Bizim derdimiz asla sadece göstermek değildir. Kalıcı bir öğrenme, bilinç ve farkındalık oluşturmak ve bunların sürekliliğini tesis etmektir." ifadelerini kullandı.

Açılış konuşmalarının ardından Bakan Ersoy ve beraberindeki heyet, sergiyi gezerek yetkililerden eserler hakkında bilgi aldı.