Srebrenitsa Soykırımı 31. Yılında Anıldı

Soykırımın 31. Yılı Anma Törenleri

Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük insanlık trajedisi olan Srebrenitsa Soykırımı'nın 31. yılında anma programları düzenlendi. 8 bin 372 Müslüman Boşnak'ın katledildiği soykırımda, kimlik tespiti yapılan ve ailelerinin onay verdiği 10 kurban daha Potoçari Anıt Mezarlığı'na defnedildi. En genç kurban 20 yaşındaki Senad Jusic, en yaşlı ise 56 yaşındaki Ramo Dautovic oldu.

Törene Katılım

Anma törenine başta Türkiye olmak üzere birçok ülkeden üst düzey devlet yetkilileri, büyükelçiler ve soykırım kurbanlarının yakınları katıldı. Yugoslavya'nın dağılmasının ardından 1992'de bağımsızlığını ilan eden Bosna Hersek, BM tarafından tanınmasına rağmen soykırım engellenemedi.

Soykırımın Detayları

1995 Temmuz'unda Sırp güçleri, Hollandalı BM askerleriyle anlaşarak Srebrenitsa'yı hedef aldı. 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edilen şehirde, BM'ye sığınan siviller Sırplara teslim edildi. Askerlik çağındaki erkekler otobüslere bindirilerek kurşuna dizildi; en az 8 bin 372 Boşnak ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda sistematik şekilde katledildi. Kadın, çocuk, yaşlı ayrımı yapılmadan öldürülenler toplu mezarlara gömüldü. BM barış gücü askerleri olaylara müdahale etmedi.

Kurbanların Defin Süreci

Savaş sonrası başlatılan çalışmalarla toplu mezarlardan çıkarılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari'de toprağa veriliyor. Şimdiye kadar 6 bin 772 kurban anıt mezarlığa defnedilirken, 250 kurban ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklara gömüldü. Son törenle birlikte anıt mezarlıktaki mezar sayısı 6 bin 782'ye yükseldi. Halen binin üzerinde kayıp bulunuyor.

Erdoğan'dan Mesaj

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, anma programında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın mesajını okudu. Erdoğan mesajında şu ifadelere yer verdi: "Merhum Cumhurbaşkanı Aliya İzetbegoviç'in, 'Ne yaparsanız yapın, ama soykırımı unutmayın, çünkü unutulan soykırım tekrarlanır' ikazının gereği olarak Srebrenitsa Soykırımı'na dair farkındalığın artırılması için her zeminde gayret gösteriyoruz. Bununla birlikte, Gazze'de çoğu çocuk ve kadın 73 bin masumun hayatına mal olan vahşet, uluslararası toplumun Srebrenitsa'dan gerekli dersleri ne yazık ki halen çıkarmadığını gösteriyor." Erdoğan ayrıca sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Srebrenitsa'yı asla unutmayacağız" dedi.

Emine Erdoğan ise "Srebrenitsa'yı anmak, sadece yas tutmak değil, insanlığın bir daha aynı karanlığa sürüklenmemesi için vicdanı ayakta tutmaktır" ifadelerini kullandı.

Müze ile Hafıza Yaşatılıyor

Türkiye'nin desteğiyle müzeye dönüştürülen eski fabrikada soykırım kurbanlarının eşyaları, hikayeleri ve hatıraları sergileniyor. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı ve Srebrenitsa Anıt Merkezi'nin ortak projesiyle hayata geçirilen müzede, kişisel eşyalar, tanıklıklar ve görsel materyaller ziyaretçilere soykırımın yaşandığı günleri anlatıyor.

Diğer Yetkililerden Anma Mesajları

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik gibi isimler sosyal medyadan anma mesajları yayınladı. Yılmaz, "Srebrenitsa'da yaşanan soykırımın yıldönümünde katledilen Boşnak kardeşlerimizi rahmetle anıyor, dost Bosna Hersek halkının acısını paylaşıyorum" dedi. Kurtulmuş, "Srebrenitsa, adalet ve insanlık onurunu savunan herkesin ortak acısıdır" ifadelerini kullandı. Çelik ise "Bu soykırımı asla unutturmayacağız" diye konuştu. Milli Savunma Bakanlığı da yaptığı açıklamada, "Srebrenitsa şehitlerimizi rahmetle anıyor, Boşnak kardeşlerimizin acılarını paylaşıyoruz" denildi.

Uluslararası Mahkemelerin Kararı

Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007'de Srebrenitsa'da yaşananları 'soykırım' olarak nitelendirdi. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (ICTY) yargılanan Sırp komutan Ratko Mladic, müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Aynı mahkeme, 2016'da Bosnalı Sırpların eski lideri Radovan Karadzic'e 40 yıl hapis cezası verdi. Bugüne kadar görülen davalarda 45 Sırp toplam 699 yıl hapis cezası aldı. Eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Milosevic de soykırımla suçlanmış ancak yargılama sırasında ölmüştü. Ancak verilen cezalar, yakınlarını kaybeden ailelerin acısını dindirmedi.