UEA Başkanı Fatih Birol'dan Hürmüz Boğazı ve enerji haritası uyarısı: 'Önümüzdeki 2-3 yıl içinde dünya enerji haritası yeniden çizilecek'

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, İstanbul'da Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) Yüksek İstişare Konseyi'nde konuştu. ABD/İsrail-İran Savaşı'nın tetiklediği Hürmüz Boğazı kaynaklı enerji krizine değinen Birol, savaş öncesi arz bolluğu ve stokların fiyat artışını sınırladığını belirtti. Birol, "Bu sorunun çözümü, Hürmüz Boğazı'nın koşulsuz olarak ve tüm aktörlerin tehlikesiz olduğuna inanmış şekilde açılmasıdır." ifadesini kullandı.

Birol, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji piyasalarında ciddi değişim yarattığını, birçok ülkenin enerji stratejilerini ve ortaklarını gözden geçirdiğini söyledi. "Sadece enerji değil, jeopolitik dengeleri de değiştirecek. Ticaret yollarını değiştirecek." diyen Birol, daha önce dünya enerjisinin iki büyük şahdamarı olan Rusya-Avrupa boru hatları ve Hürmüz Boğazı'nın artık kapalı olduğunu vurguladı.

Güven kavramının enerji anlaşmalarında kilit rol oynayacağını ifade eden Birol, "Artık insanlar mümkün olduğu kadar çeşitlendirmeye, tek kaynağa bağlanmamaya dikkat ediyorlar." dedi. Krizin, bölge ülkelerini alternatif boru hatlarına yönelttiğini, bölge dışındaki bazı ülkelerde yerli fosil yakıtlara ilginin arttığını ve yatırımların farklı ülkelere kaydığını dile getirdi.

Birol, enerji güvenliğinin öncelik haline gelmesiyle en büyük ivmelenmenin elektrifikasyonda yaşanacağını belirterek, yenilenebilir enerji, nükleer enerji ve batarya depolama teknolojilerindeki gelişmelere dikkat çekti. "Bu kriz, daha önceki krizlerde olduğu gibi dünyada enerji haritasının çizilmesine vesile olacak." dedi.

Birol, bu yıl Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ilişkin beklentilerini paylaştı. Dünyanın hızla elektrifikasyon çağına ilerlediğini belirten Birol, elektrik talebinin dünya enerji talebinden üç kat fazla büyüdüğünü söyledi. COP31 için üç beklenti sıraladı: Elektrifikasyon hedefinin yüzde 25'ten 2035'te yüzde 35'e çıkarılması, Türkiye'nin sıfır atık hedefi kapsamında atıkların 10 yılda yarı yarıya azaltılması ve Afrika'da kadınların ilkel yöntemlerle yemek pişirme sorununa çözüm bulunması. Birol, "COP31 muazzam bir fırsat. Bizim insani hassasiyetlerimizi dünyaya göstermek için bir fırsat." diye konuştu.

Birol, sözlerini şöyle tamamladı: "Hürmüz konusu nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın önümüzdeki 2-3 yıl içinde dünya enerji haritasının yeniden çizilmeye başlanacağını düşünüyorum. Ortaklıklar yeniden tanımlanacak. Yeni ortaklıklar kurulacak. Elektrifikasyonun ciddi bir şekilde artacağını, tüketim ve üretimin artacağını düşünüyorum. Üçüncüsü de Türkiye için bence tarihi bir fırsat ve tarihi bir görev var. Gündemde aşağı yönlü gitmekte olan bir iklim konusunu yukarıya taşımak bence bizim insani hassasiyetlerimizle özdeşleşen konu olacak. Bu konuda da hepinizi göreve çağırıyorum."