Ticaret Bakanlığı'ndan Aldatıcı Reklamlara Karşı Yeni Kurallar

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlandı. Yeni düzenlemeler, dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicileri aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korumayı hedefliyor.

Yönetmelikle getirilen önemli değişiklikler şunlar:

• Hedefli reklamcılık: Reklam verenler, hangi kriterler kullanılarak reklamın tüketiciye gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini açık ve kolay erişilebilir şekilde sunmak zorunda. Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılması ise yasaklandı.
• Yapay zeka ile oluşturulan reklamlar: Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun "açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir" şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi veren veya tavsiyede bulunduğu reklamlar yasaklandı.
• İndirimli satış reklamları: İndirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirim öncesi fiyat olarak sunulabilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak. Koşullu satış reklamları da aynı kurallara tabi olacak.
• Çevresel beyanlar: "Çevre dostu" gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Bu tür beyanların, mal veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğu belirtilmek zorunda. Ayrıca, söz konusu iddialar yetkili kurum veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle kanıtlanmalı.
• Sosyal medya içerik üreticileri: Herhangi bir menfaat (kazanç, indirimli ürün, etkinlik katılımı vb.) karşılığı yapılan paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibaresi kullanılması zorunlu hale getirildi.
• Tüketici şikayetleri: Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara tanınan 72 saatlik açıklama yapma veya cevap verme süresi 48 saate düşürüldü. Bu süre içinde cevap verilmezse, şikayetler doğrudan yayımlanacak.
• Diğer düzenlemeler: Falcı, medyum, astrolog reklamları ile yasa dışı bahis, kumar ve şans oyunları reklamları yasak kapsamına alındı. Takviye edici gıdaların normal beslenme yerine geçtiği izlenimi uyandıran reklamları yasaklandı. Akademik ünvanların yanıltıcı kullanımı engellendi. Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılamayan mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacak.

Yeni kurallar 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek.