Menopoz Omurga Yaşlanmasını Hızlandırabilir

Menopoz sürecinin yalnızca hormonal değişikliklerle sınırlı kalmayıp kemik, kas ve omurga sağlığını da etkileyebildiği belirtiliyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Didem Sezgin Özcan, doğru planlanmış egzersizlerin ve güçlü sırt kaslarının omurga sağlığının korunmasında önemli rol oynadığını söyledi.

Menopoz sonrası dönemde bazı kadınlarda boy kaybı, omuzların öne düşmesi ve postür değişiklikleri görülebileceğini ifade eden Özcan, bu değişikliklerin yalnızca yaşlanmanın kaçınılmaz sonucu olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Özcan, "Menopozla birlikte kemik kaybı hızlanabilir. Ancak sorun yalnızca kemik mineral yoğunluğundaki azalma değildir. Yaşla birlikte omurlar arasındaki disklerde sıvı azalması, dejeneratif değişiklikler, omurga çevresindeki kasların ve özellikle sırt ekstansörlerinin zayıflaması, postürün bozulması ve bazen belirti vermeden gelişen küçük omurga çökme kırıkları da boy ve duruş değişikliklerine yol açabilir. Özellikle kısa sürede gelişen veya ölçümlerle doğrulanan belirgin boy kayıpları, osteoporoz ve sessiz omurga kırıkları açısından değerlendirilmelidir" dedi.

Postür Değişiklikleri Göz Ardı Edilmemeli

Günlük yaşamda fark edilen bazı değişikliklerin omurga sağlığı için uyarıcı olabileceğini belirten Prof. Dr. Özcan, şunları söyledi: "Duvara yaslanıldığında başın duvara rahatça temas etmemesi, omuzların öne düşmesi, sırt eğriliğinin artması, uzun süre ayakta kalınca sırt ağrısı oluşması veya çabuk yorulma değerlendirilmesi gereken bulgulardır. Eski kıyafetlerin boyunun değiştiğinin hissedilmesi, üst raflara uzanmakta zorlanma veya günlük hareketlerde kısıtlılık da postür ve omurga fonksiyonlarındaki değişikliklere işaret edebilir. Bu bulgular tek başına osteoporoz ya da omurga kırığı tanısı koydurmaz; ancak ayrıntılı bir kas-iskelet sistemi değerlendirmesi yapılmasını gerektirir."

Sadece Dik Durmak Yetmez

Aynı yaştaki kadınların kemik yoğunluğu, kas kuvveti, denge yeteneği ve omurga fonksiyonlarının farklı olabileceğini belirten Özcan, fiziksel hareketsizliğin önemli ve değiştirilebilir bir risk faktörü olduğunu vurguladı. "Yetersiz fiziksel aktivite, direnç egzersizlerinin yapılmaması ve sırt kaslarının yeterince çalıştırılmaması, kas kuvvetindeki azalmayı hızlandırabilir ve postürün bozulmasına katkıda bulunabilir. Ancak bu değişiklikler yalnızca hareketsizliğe bağlanmamalıdır. Yaş, genetik yatkınlık, östrojen azalması, beslenme, düşük vücut ağırlığı, sigara, bazı ilaçlar ve kronik hastalıklar da kemik ve omurga sağlığını etkiler. Bu nedenle yalnızca dik durmaya çalışmak yeterli değildir; dik durmayı sağlayan kasların güvenli ve düzenli biçimde güçlendirilmesi gerekir."

Kişiye Özel Egzersiz Planı Omurgayı Korur

Menopoz döneminde erken değerlendirme ve kişiye özel egzersiz programlarının önemine dikkat çeken Özcan, şu önerilerde bulundu: "Postür analizi, omurga hareketliliğinin değerlendirilmesi, kas kuvvet testleri ve denge ölçümleriyle mevcut sorunlar erken belirlenebilir. Kişinin yaşı, kemik sağlığı, eşlik eden hastalıkları ve fiziksel kapasitesi dikkate alınarak hazırlanacak egzersiz programlarında direnç egzersizlerine, sırt ekstansör kaslarını güçlendiren çalışmalara, denge eğitimine ve ağırlık taşıyan güvenli aktivitelere yer verilmelidir. Uygun hastalarda pilates ve diğer tedavi edici egzersiz yöntemlerinden de yararlanılabilir."

Doğru Egzersiz Düşme Riskini Azaltabilir

Egzersizin osteoporoz tedavisinin alternatifi değil, önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Didem Sezgin Özcan, "Doğru planlanmış egzersiz; kas kuvvetinin, postürün, dengenin ve günlük yaşam fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlar. Düşme riskini azaltabilir ve kemik sağlığını destekleyebilir. Bununla birlikte osteoporozu veya yüksek kırık riski bulunan hastalarda gerekli ilaç tedavileri ihmal edilmemelidir. Kişinin risk faktörlerine göre kemik mineral yoğunluğu ölçümü ve omurga kırığı değerlendirmesi planlanmalıdır. Düzenli egzersiz, yeterli kas kuvveti ve erken değerlendirmeyle menopoz sonrası dönemde omurga fonksiyonlarını uzun yıllar korumak mümkündür" diye konuştu.