Çocuk Koruma Kanunu Değişikliği TBMM'de Kabul Edildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni kabul etti. Meclis Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplanan Genel Kurul'da, gündem dışı konuşmalar ve önergelerin ardından teklifin görüşmelerine geçildi ve teklif kabul edilerek kanunlaştı. Kabul edilen kanunla çocukların korunması ve adli süreçteki haklarına ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.

Ateşli Silah Saklamada Yeni Cezai Sorumluluk

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a eklenen maddeye göre, ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde saklanması nedeniyle çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişi, işlenen suçun ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı durumlarda 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

Tekerrür Yaş İstisnası 15'e Düşürüldü

Kanunla tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnası da yeniden düzenlendi. Buna göre, tekerrür yaş sınırı 18'den 15'e indirildi. Suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış kişiler hakkında, işledikleri suçlar nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanmayacak.

'Adli Süreçteki Çocuk' Kavramı ve Sosyal İnceleme Zorunluluğu

Çocuk Kanunu'nda yer alan 'suça sürüklenen çocuk' kavramı, yeni düzenlemeyle 'adli süreçteki çocuk' olarak değiştirildi. Ayrıca, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirildi. Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde, bu durumun gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilecek.

Koruyucu ve Destekleyici Tedbirlerde Koordinasyon

Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde, idari tedbirlerin alınması için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine bildirim yapılacak. Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin ilgili kurumlarca yerine getirilmesi sırasında ihtiyaç duyulması halinde kolluk kuvvetlerinden yardım istenebilecek. Tedbirlerin koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, il ve ilçelerde ise vali ve kaymakam tarafından sağlanacak; sekretarya hizmetleri Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlükleri tarafından yürütülecek. Hakim veya mahkemece verilen tedbir kararları, yerine getirilmek üzere ilgili kurum veya kuruluşa gönderilecek.

Ebeveynlere ve Sorumlulara Yönelik Yaptırımlar

Adli süreçteki çocuklar hakkında yapılan yargılama sonucunda hükmün geriye bırakılması halinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanacak. Suça sürüklenen çocukların işledikleri suç nedeniyle zararın az olması durumunda zararın giderilmesi şartı aranabilecek. Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden ana, baba veya sorumlu kişi, fiil ayrıca suç oluştursa bile, ihlal edilen tedbirin niteliği ve aykırılığın ağırlığına göre çocuk hakimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi ile cezalandırılacak. Çocuklardan sorumlu ebeveynlerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle şikâyet edilmesi halinde 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Ayrıca, hamile eşini terk eden ya da çaresiz halde bırakan kişiye verilen hapis cezaları 6 aydan 2 yıla yükseltildi. Çocuğu kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama suçunu işleyen kişiye verilecek ceza, yarısından 2 katına kadar artırılacak.

Suçlu Çocukların Ceza İnfazında Yeni Düzen

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, suçlu çocuklar cezalarına eğitimevi yerine önce cezaevinde başlayacak. Çocuğun davranışlarının iyi hâlli olması durumunda eğitimevlerine ayrılmasına karar verilecek. Ancak terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar bu uygulamanın dışında tutuluyor. Toplam 3 yıl veya daha az hapis cezası alan çocuklar ile taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan çocukların cezaları ise doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.

18 Yaş Altına Bıçak ve Kesici Alet Taşıma Yasağı

Kanunla birlikte, 18 yaşından küçük çocukların kesici, delici, bıçak ve benzeri aletleri satın alması ya da taşıması yasaklandı. Yasaklara uymayanlara 5 bin lira idari para cezası kesilecek. Kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde ceza 10 bin liraya yükselecek. Kabahatin işlendiğini öğrenen işletici veya sorumlunun yetkili makamlara bildirim yapmaması durumunda da 5 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kabahatin konusunu oluşturan eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilecek. Kabahat dolayısıyla idari para cezası ve el koyma kararı kolluk görevlilerince; mülkiyetin kamuya geçirilmesine ise mülki amir tarafından karar verilecek. Kabahati işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar için, çocuğun üstün yararı gözetilerek Çocuk Koruma Kanunu hükümleri uyarınca koruyucu, destekleyici ve yönlendirme tedbirlerine karar verilmesi amacıyla mülki amir çocuk hakiminden tedbir talebinde bulunacak. Bu madde hükümleri internet satışları ve mesafeli satışlar için de geçerli olacak.

Acil Korunma Kararı İçin Süreç Başlıyor

Çocuk Koruma Kanunu'nda yapılan bir diğer değişiklikle, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığı ile davranışsal bağımlılık nedeniyle Sağlık Bakanlığı'na veya üniversitelere bağlı yataklı sağlık kurumlarına gelen veya getirilen çocuklar için acil korunma kararı süreci düzenlendi. Tedaviye ihtiyaç bulunduğunun ilgili uzman tabip tarafından tespit edilmesi halinde, 24 saat içinde rapor düzenlenecek. Sağlık kurumu, raporun düzenlendiği tarihten itibaren en geç 24 saat içinde çocuk hakimine başvuru yapacak. Başvurudan itibaren en geç 48 saat içinde, ilgili dal uzmanının da yer aldığı 3 uzman hekimden oluşan resmi sağlık kurulu raporu mahkemeye sunulacak. Hakim, başvuru ve sağlık kurulu raporunu değerlendirerek talep hakkında en geç 48 saat içinde karar verecek. Çocuğun sağlık kuruluşuna gelmesi veya getirilmesinden hakim kararının sağlık kuruluşuna tebliğine kadar geçen sürede çocuğa gerekli tıbbi müdahale ve tedavi uygulanacak. Bu süreçte ihtiyaç duyulması halinde kolluktan yardım istenebilecek. Hakim, çocuğun üstün yararını gözeterek çocuğun bulunduğu yerin gizli tutulmasına ve gerekli görmesi halinde kişisel ilişkinin kurulmasına veya sınırlandırılmasına karar verebilecek. Hakim, sağlık kurulu raporunu dikkate alarak acil korunma kararının kaldırılmasına, devamına veya çocuğun durumuna uygun başka bir koruyucu ve destekleyici tedbire hükmedebilecek.

Kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından Genel Kurul'da, şehit ve gazi ailelerinin haklarına ilişkin teklifin tümü üzerine görüşmelerin sürdüğü belirtildi.