İsrail ABD Desteği Olmadan İran'a Saldırıya Hazırlanıyor

İsrail ordusu, İran'a karşı olası bağımsız operasyonlara yönelik hazırlıklarını sürdürüyor. Tel Aviv, Washington'un doğrudan askeri müdahaleden vazgeçmesi halinde dahi bu seçeneği masada tutuyor. Hazırlıklar, ABD yönetiminin çatışmayı diplomatik yolla sona erdirmenin yollarını aradığı kritik bir süreçte gerçekleşiyor.

İsrailli yetkililer, Tel Aviv'in büyük bir güvenlik tehdidi olarak nitelendirdiği İran'ın balistik füze programı ve nükleer altyapısının yeniden inşa edilmesini veya genişletilmesini asla kabul etmeyeceğini açıkladı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, daha önce orduya olası bir "mavi-beyaz" operasyonuna hazırlık yapması talimatını vermişti. Katz ayrıca, İran'ın İsrail'e yönelik herhangi bir füze saldırısına güçlü bir karşılık verileceği uyarısında bulunmuştu.

ABD'den Uyarılar

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine'in, üst düzey yetkilileri devam eden askeri eylemlerin yeni riskler yaratabileceği konusunda uyardığı bildirildi. Caine'in, Başkan Donald Trump'ın İran'daki hedeflere yalnızca hava saldırılarıyla ulaşmanın zor olabileceğini savunduğu kaydedildi. Uluslararası medyada çıkan haberlere göre Caine, çatışmadan bir "çıkış yolu" arıyor. İddialara göre Caine, CIA Direktörü John Ratcliffe, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey yetkilileriyle savaş ve olası askeri seçenekler hakkında görüşmeler yaptı. Caine, tırmanmanın istenmeyen sonuçlar doğurabileceği endişesini dile getirdi.

Beyaz Saray, askeri harekat konusunda ciddi iç anlaşmazlık olduğu yönündeki iddiaları reddetti. Beyaz Saray yetkilisi, Caine'i Trump'ın ulusal güvenlik ekibi için "inanılmaz bir değer" olarak nitelendirdi ve önceki ABD operasyonlarının başarısına işaret etti. Vance ise Tahran'ın da çatışmaları sona erdirmekle ilgilendiğini ancak bunun için İran'ın Washington'un taleplerini karşılaması gerektiğini belirtti.

İsrail'de Saldırı Hazırlıkları

İsrail medyasına göre ordu, İran'a karşı olası tek taraflı eylem için hazırlıklarını sürdürüyor. Hazırlıklar, ABD'nin Tahran ile diplomatik bir anlaşmaya varması ve kendi askeri operasyonlarını sona erdirmesi durumunda bile İsrail'in harekete geçmesine olanak sağlayacak şekilde tasarlandı. İsmi açıklanmayan yetkililere dayandırılan haberde, Tel Aviv'in İran'ın füze veya nükleer yeteneklerinin acil bir tehlike oluşturduğuna inanması durumunda bağımsız hareket etme yeteneğini korumak istediğine dikkat çekildi.

Başbakan Binyamin Netanyahu da benzer şekilde, İsrail'in ABD'nin tam desteği olmadan İran'la karşı karşıya gelme olasılığına işaret etti. Netanyahu, İsrail'in böyle bir durumdan kaçınmayı tercih edeceğini ancak gerektiğinde bağımsız hareket etmekten çekinmeyeceğini ifade etti. Son haftalarda yaptığı açıklamalarda ABD'den bağımsız bir askeri kapasite inşa etmek istediğini vurgulayan Netanyahu'nun, ABD ile koordinasyon sağlamadan İran'a karşı yeni operasyon emri vermeyi değerlendirdiği kaydedildi.

Füze Stokları Endişe Yaratıyor

İsrail'in hazırlıklarına ilişkin haberler, ABD'nin uzun süreli ve yüksek yoğunluklu bir askeri harekatı sürdürme kabiliyeti konusunda soru işaretlerinin arttığı bir dönemde geldi. Dış basın, aylarca süren çatışmalar sırasında ABD'nin hassas uzun menzilli füzelerinin ve hava savunma sistemlerinin yoğun kullanımını gündeme taşıdı. Silah stoklarıyla ilgili endişeler, Washington'un askeri operasyonlara devam edip etmeyeceği veya azaltıp azaltmayacağı kararını etkileyen ek bir faktör haline gelebilir.

ABD ile İran Arasındaki Görüşmeler

NATO Savunma Koleji'nden kıdemli uzman Richard Weitz, yaptığı değerlendirmede ABD ile İran arasındaki görüşmelerin kısmen dolaylı olmaları nedeniyle uzadığını belirterek, "Bildiğimiz kadarıyla bu dolaylı süreç nedeniyle durum biraz karmaşık. İranlılar ABD ile doğrudan görüşmeyi reddediyor. İranlılar Ummanlılar ve Pakistanlılarla konuşuyor, Ummanlılar ve Pakistanlılar da ABD ile temas kuruyor" ifadelerini kullandı.

Weitz, sonucunda ABD'nin aracılardan aldığı "olumlu sinyallerin" genellikle Tahran'dan gelen müteakip açıklamalarla çeliştiğini ifade ederek, "Bence 'birbirini yanlış anlamak' bu süreci tanımlamak için iyi bir yol" değerlendirmesinde bulundu.

Weitz, Washington'daki hakim yorumun, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için öne sürdüğü altı koşulun, Devrim Muhafızları Ordusu içindeki sertlik yanlısı unsurların İran Dışişleri Bakanlığı üzerinde yeniden hakimiyet kurmasını yansıttığı yönünde olduğunu aktardı. "Bu ABD için zorlayıcı çünkü tazminat ödenmesi gibi bazı talepleri kabul edemez. Yaptırımlar ve diğer birkaç konuda daha fazla esneklik olabilir ancak tüm bu talepleri müzakere edilemez olarak sıralamak bizi hiçbir yere götürmez" diye konuştu.

Lübnan'da Ateşkes İhlalleri

Lübnan devlet medyasının haberine göre, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyine yönelik saldırıları ateşkese rağmen sürüyor. İsrail'e ait bir insansız hava aracının (İHA) Lübnan'ın güneyinde bir evin yakınına düşmesi sonucu 2 kişi yaralandı. Nebatiye vilayetine bağlı Kefer Rumman beldesinde teknik arıza nedeniyle düşen İHA, Ali Tahir Tepesi, Debşe Tepesi ve Kefer Rumman Tepeleri arasında seyrederken bir evin yakınına düştü.

Yerel kaynaklara göre İsrail güçleri, Lübnan'ın güneyindeki Zavter eş-Şarkiyye beldesinde evleri ve altyapıyı patlayıcılarla hedef aldı. Patlamalar sonucu bazı evler ve altyapı unsurları yıkıldı. Ayrıca İsrail ordusunun Ali Tahir Tepesi ile Debşe Tepesi çevresi ve Kefer Rumman'ın Doha bölgesini yoğun topçu ateşine tuttuğu bildirildi.

Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre İsrail güçleri, Lübnan ordusunun kontrolüne bırakılan Zavtar el-Garbiye köyüne gece yarısından kısa süre sonra sızdı ve kasaba meydanı yakınına yeni bir toprak bariyer inşa etti. Lübnan devlet medyası ve yerel belediye başkanının aktardığına göre bu bariyer, köyün doğu girişine inşa edilerek bölgedeki bir yolu kapattı. Zavtar el-Garbiye, ABD sponsorluğundaki çerçeve anlaşması kapsamında Lübnan ordusunun devralacağı iki "pilot bölgeden" biriydi. İsrail ordusu ise "bu bölgedeki böyle bir olaydan haberdar olmadığını" öne sürdü.