Bayraklı Belediyesi Araç İhalesi İptal: Rekabeti Engeller

Bayraklı Belediyesi'nin temizlik hizmetlerinde kullanılacak araç ve iş makineleri için yürüttüğü ihale süreci, 2024 ve 2025 yıllarına damga vurdu. Belediyenin uzun dönemli kiralama ihalelerinden ikisi Kamu İhale Kurulu tarafından iptal edilirken, bir ihale de belediyece "rekabet oluşmadığı" gerekçesiyle iptal edildi. Tüm bu süreçlerin ardından 37 araç ve iş makinesi için 1096 günlük kiralama sözleşmesi imzalandı.

İlk İhale Fiyat Farkı Düzenlemesine Takıldı

Bayraklı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, 22 Ağustos 2024 tarihinde 34 araç ve iş makinesinin 1095 gün süreyle kiralanması için açık ihaleye çıktı. İhale kayıt numarası 2024/947951 olarak kaydedildi. İhale dokümanındaki fiyat farkı düzenlemesi, Kamu İhale Kurulu'nun gündemine geldi. Kurul, 18 Eylül 2024 tarihli ve 2024/UH.I-1168 sayılı kararında, bakım-onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağını ancak fiyat farkı hesabındaki b3 katsayısının "0" olarak belirlendiğini tespit etti. Bu düzenlemenin mevzuata uygun olmadığına hükmeden Kurul, ihalenin iptaline oybirliğiyle karar verdi.

Kısa Süreli Pazarlık İhaleleri Yapıldı

Uzun dönemli ihale süreci devam ederken belediye, 20 Ağustos 2024 tarihli 2024/1093855 numaralı ve 17 Ekim 2024 tarihli 2024/1395015 numaralı araç kiralama işlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirdi. Açık kaynaklarda bu yöntemin tercih edilme gerekçesine ilişkin ihale onay belgelerinin tam metnine ulaşılamadığından, pazarlık usulünün gerekçesine dair bir değerlendirme yapılmadı.

İkinci İhalede Model Yılı Kriteri Rekabeti Engelledi

Belediye, 26 Aralık 2024 tarihinde 2024/1607671 kayıt numarasıyla 38 araç ve iş makinesinin 1095 gün kiralanması için yeniden ihaleye çıktı. Bu kez de ihale, itirazen şikâyet üzerine Kamu İhale Kurulu'nun incelemesine takıldı. Kurul, 15 Ocak 2025 tarihli ve 2025/UH.I-223 sayılı kararında, şartnamede araçların model yıllarına ilişkin getirilen kriterlerin "rekabeti engeller nitelikte" olduğunu belirledi. Ayrıca düzenlemenin, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama ilkesiyle bağdaşmadığı vurgulandı. Kurul, aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyeceğini belirterek ihalenin iptaline oybirliğiyle karar verdi.

Bu kararın hemen ardından belediye, 16 Ocak 2025 tarihinde 2025/63793 numaralı kısa süreli araç ve iş makinesi kiralama ihalesini yine 21/b kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirdi. Bu ihale, 89 günlük araç kiralama işi olarak düzenlendi. KİK kararının ardından yapılan işlem kronolojik olarak dikkat çekse de, 21/b yönteminin kullanılmasına ilişkin gerekçe belgesinin tam metnine ulaşılamadığı için iki işlem arasında hukuki bir neden-sonuç ilişkisi kurulmuyor.

Üçüncü İhalede "Rekabet Oluşmadı" Gerekçesiyle İptal

Bayraklı Belediyesi, uzun dönemli araç kiralama için bir kez daha ihaleye çıktı. 2025/295003 kayıt numaralı ihale, 38 aracın 1 Mayıs 2025 ile 30 Nisan 2027 tarihleri arasında kiralanmasını öngörüyordu. İlan metninde araçların şoförsüz ve personel çalıştırılmaksızın kiralanacağı da yer aldı. Ancak bu ihalede iptal kararı Kamu İhale Kurulu'ndan değil, belediyeden geldi. Belediye, ihalede tek geçerli teklif kaldığını ve teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğunu belirterek "rekabetin oluşmadığı" gerekçesiyle ihaleyi 8 Nisan 2025 tarihinde iptal etti.

İptal kararından 14 gün sonra, 22 Nisan 2025 tarihinde 2025/589076 numaralı kısa dönemli araç kiralama işlemi yine 21/b kapsamında pazarlık usulüyle yapıldı. Bu işlemin gerekçesi de açık kaynaklardan doğrulanamadığı için iki işlem arasında hukuki bağ kurulmuyor.

Dördüncü İhale Sonuçlandı: 198 Milyon 376 Bin TL'lik Sözleşme

Belediye, 30 Haziran 2025 tarihinde 2025/816548 kayıt numarasıyla yeniden açık ihaleye çıktı. İhale, 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün süreyle kiralanmasını kapsıyordu. Kamu İhale Kurulu verilerine göre, ihale dokümanını 33 kişi indirirken ihaleye 17 istekli katıldı. Değerlendirme sonucunda 11 teklif geçersiz sayıldı. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Konak Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından verildi. Bu ihale de Kamu İhale Kurulu'na taşındı; ancak Kurul, önceki iki ihalenin aksine başvurunun reddine karar verdi.

Sürecin sonunda belediye ile Konak Kurumsal Personel Hizmetleri arasında 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün kiralanmasına ilişkin sözleşme imzalandı. Sözleşme bedeli 198 milyon 376 bin TL olarak kayıtlara geçti. İhale kapsamında işçilik ve akaryakıt hariç tutuldu; akaryakıt belediye tarafından karşılanırken, sözleşmede fiyat farkı mekanizması da bulunuyor.

İlk İptale Konu Olan Katsayı Son İhalede Değiştirildi

Kamu İhale Kurulu'nun son kararında dikkat çeken bir ayrıntı, ilk ihaleye konu olan fiyat farkı düzenlemesindeki değişiklik oldu. İlk ihalede "b3 = 0" olarak belirlenen katsayı, mevzuata aykırı bulunmuştu. Son ihalede ise belediye, katsayıyı "b3 = 0,2597" olarak belirledi. Kurul, malzeme ile makine-ekipman amortismanına ilişkin katsayıların uygun şekilde belirlendiği sonucuna vardı.

Belediyenin "Sehven" Düzeltmesi Kayıtlara Geçti

Son ihale sürecindeki resmi yazışmalarda başka bir ayrıntı da yer aldı. Belediye, bir şikâyete verdiği cevapta teknik şartnamede zeyilname hazırlandığını ifade etmişti. Ancak Bayraklı Belediyesi, 22 Temmuz 2025 tarihinde Kamu İhale Kurumu'na gönderdiği yazıda, bu ifadenin "sehven yazıldığını" bildirdi; söz konusu ihalede zeyilname düzenlenmediğini iletti. Bu durum Kurul kararında kayıt altına alınırken, Kurul yapılan başvurunun reddine karar verdi. Bu yazışma, tek başına ihalede hukuka aykırılık tespiti anlamına gelmiyor.

Kısacası, Bayraklı Belediyesi'nin yaklaşık bir yıllık araç kiralama sürecinde iki uzun dönemli ihale Kamu İhale Kurulu tarafından iptal edildi, bir ihale ise belediyece "rekabet oluşmadığı" için iptal edildi. Aynı dönemde kısa süreli pazarlık usulü kiralama işlemleri de yapıldı. Son açık ihale ise sözleşmeyle sonuçlandı ve 37 araç için 198 milyon 376 bin TL'lik kiralama sözleşmesi imzalandı.