Dünya Şaka Günü: Dünyanın En Komik Şakası Hangisi?

1 Temmuz, Uluslararası Şaka Günü olarak kutlanıyor. Dünyanın dört bir yanında insanlar, yılın ikinci yarısına bir tebessümle başlamak için birbirlerine şakalar yapıyor, komedi filmleri izliyor ya da mizah tarihinin en eski örneklerini araştırıyor.

Guinness Dünya Rekorları'na göre tarihteki en eski şaka, MÖ 1900 yılına ait bir Sümer atasözü. Bu örnek, tuvalet mizahının insanlık tarihi boyunca popüler olduğunu gösteriyor.

Modern mizahın unutulmaz örneklerinden biri ise Monty Python'ın "Dünyanın En Komik Şakası" olarak bilinen skeci. İlk kez 5 Ekim 1969'da yayımlanan "Joke Warfare" (diğer adıyla "Killer Joke") adlı yarı belgesel tarzındaki bölüm, okuyan veya duyan herkesi kahkahadan öldürecek kadar güçlü bir şaka fikri üzerine kurulu.

Skeçte, karakter Ernest Scribbler (Michael Palin) bu ölümcül şakayı yazar. Şakayı kendi kendine okuyan Scribbler, kahkahaya boğularak hayatını kaybeder. Gürültüyü duyan annesi (Eric Idle) gelip metni okur ve aynı kaderi paylaşır. Şaka daha sonra İngiltere ordusu tarafından silaha dönüştürülür ve İkinci Dünya Savaşı'nda Almanya'ya karşı kullanılır. Şaka, "şaka geçirmez koşullar" altında Almancaya çevrilir; her çevirmen yalnızca bir kelime üzerinde çalışır, ancak bir çevirmen iki kelime görüp hastanelik olur.

Skeç boyunca ölümcül şakanın yıkıcı etkisi gözler önüne serilir. Ancak izleyici, ölümcül olduğu söylenen şakayı hiçbir zaman öğrenemez. İngilizce versiyonu hiçbir noktada açıklanmaz. Almanca çevirisi ise anlamsız uydurma kelimelerden oluşur: "Wenn ist das Nunstück git und Slotermeyer? Ja! Beiherhund das Oder die Flipperwaldt gersput!" Bu ifadeden anlam çıkarmak neredeyse imkânsızdır.

Almanlar, Britanyalıların ölümcül şakasına karşı kendi mizah silahlarını geliştirmeye çalışır. Monty Python ekibi, bu sahnelerde gerçek Adolf Hitler görüntülerini kullanır ve Hitler'in konuşmasını absürt bir şakayla altyazılandırır. Ancak bu girişim başarısız olur. Benzer şekilde radyodan yayımlanan bir Nazi şakası da etkisiz kalır.

Skeç, 1950 yılına taşınarak sona erer. Ülkeler, Cenevre Sözleşmesi kapsamında "şaka silahlarını" yasaklama konusunda anlaşır. Ölümcül şakanın hayatta kalan son kopyası ise üzerinde "Meçhul Şakaya" yazılı bir anıtın altına mühürlenir.

Terry Gilliam, üç yıl önce Lyon'da düzenlenen Festival Lumière kapsamında yaptığı açıklamada, Monty Python'ın bugün aynı tür mizahı üretmekte zorlanacağını söyledi. "Giderek daha fazla insan mizah duygusunu kaybediyor ve bana göre bu, sahip olduğumuz en önemli duyulardan biri," diyen Gilliam, sözlerini şöyle sürdürdü: "Dokunma duyusu önemli, tat alma duyusu da öyle. Ama mizah duygusu daha da önemli. İnsanlar artık gülmekten korkuyor. 'Aman, biriyle dalga geçiyorsun' diyorlar. Hayır, ben insanlıkla dalga geçiyorum. Çünkü biz son derece absürt bir türüz." Gilliam'a göre insanı komik yapan şey, kendimiz hakkında büyük iddialarda bulunup sürekli yüzüstü düşmemizdir.

Uluslararası Şaka Günü kutlu olsun.