Budapeşte'de Antik Roma Yüzleri Yeniden Canlandırıldı

Budapeşte'deki Aquincum Müzesi'nde, yaklaşık 2 bin yıl önce yaşamış bir köylü kız, bir asker ve bir köle için yeniden oluşturulmuş yüzler ve hayali hikâyeler sergileniyor. "Biz de Bir Zamanlar Sizin Gibiydik" adlı sergi, antik Aquincum kentinde bulunan Roma dönemi kafataslarını kullanarak, bu insanları modern ziyaretçilere yaklaştırmayı amaçlıyor.

Sergi, arkeoloji, antropoloji, genetik ve tarihsel hayal gücünü birleştirerek, kalıntıları günümüze ulaşan bu insanlarla bağ kurmayı hedefliyor. Orijinal kafataslarının yanında sergilenen yeniden oluşturulmuş yüzlere, kurmaca isimler, meslekler ve olası yaşam öyküleri eşlik ediyor.

Arkeolog ve serginin eş küratörü Dr. Lóránt Vass, kazılarda bulunan kafataslarının genellikle sadece belgelendiğini ve depoya kaldırıldığını belirterek, "Bu bedenlerin ne ağırlığı var, ne yaşamı, ne de ruhu," diyor. Vass, sergi sayesinde arkeolojik buluntular, yazıtlar, antropolojik ve arkeogenetik çalışmalardan elde edilen bilgilerle bu insanları ziyaretçiye daha yakın hissettirmeyi amaçladıklarını ifade ediyor.

Antik yüzler nasıl yeniden canlandırıldı?

Uzmanlar, kafataslarının şekil ve yapısını arkeolojik bulgular ve DNA araştırmalarıyla birlikte inceleyerek yüz hatlarını, olası kökenleri ve saç, ten ile göz rengi gibi ayrıntıları tahmin etti. En gerçekçi rekonstrüksiyonlar, Budapeşte yakınlarındaki Budakeszi'de atölyesi bulunan yüz rekonstrüksiyonu sanatçısı Emese Gábor tarafından yapıldı. Gábor, orijinal kafataslarının 3D baskı kopyalarını kullanarak yüzleri katman katman yeniden inşa etti; kemikleri inceledikten sonra kasları ve yüz hatlarını modelledi.

Ancak yüzler bilimsel verilere dayanırken, onlara eşlik eden kimlikler ve biyografiler gerçek değil. Küratörler, araştırmacıların Aquincum'daki yaşam hakkında bildiklerinden yola çıkarak bu kişilere olası isimler, meslekler ve yaşam öyküleri kurguladı.

Arkeolog ve serginin eş küratörü Dr. Péter Vámos, "Hepsi kurgu. Ne yazık ki bu insanların gerçek isimlerini bile bilmiyoruz. Antropoloji ve genetik çalışmalarının sunduğu her şeyi hayalî yaşam öykülerine yansıtmaya çalıştık. Ama ne yaparsak yapalım, bunlar yine de kurgu. Aslında böyle yaşadıklarını, olayların böyle geliştiğini söyleyemeyiz; yalnızca böyle yaşamış olabileceklerini söyleyebiliriz," diyor.

Araştırmacılar, inandırıcı senaryolar oluşturmak için tarihsel adlandırma geleneklerinden, yazıtlardan ve antropolojik çalışmalardan yararlandı. Ziyaretçiler, yüz rekonstrüksiyonlarının yanı sıra yeniden kurgulanmış bir mezar alanını ve Roma dönemine ait bir mumyayı da görebiliyor.

"Biz de Bir Zamanlar Sizin Gibiydik" sergisi, Budapeşte'deki Aquincum Müzesi'nde 31 Ekim 2027'ye kadar görülebilecek.