Nolan'ın Odysseus'una Yapay Zeka Rakibi 'The Fall' Tartışma Yarattı

Christopher Nolan'ın merakla beklenen destanı "Odysseus" cuma günü vizyona giriyor. Ancak yılın en büyük gişe filmlerinden biri olmaya aday yapımın şimdiden beklenmedik bir rakibi ortaya çıktı. Homeros'un klasik destanının yapay zeka ile hazırlanan yeni bir uyarlaması da yakında izleyiciyle buluşacak. Bu gelişme ise şu soruları yeniden gündeme getiriyor: "Bir yapay zeka uyarlamasına gerçekten ihtiyaç var mı?" ve "Yapay zeka bunun ötesine geçemiyor mu?"

"Odysseus: The Fall", içerik üreticisi Ash Koosha'nın, Londra merkezli ve kendisini "öncü yapay zeka film stüdyosu" olarak tanımlayan Fountain O desteğiyle hazırladığı 135 dakikalık bir yapım. Koosha'nın adı tanıdık geliyorsa bunun nedeni, geçen ay Tribeca Film Festivali'nde prömiyer yapan "Dreams of Violets" belgesel-dramını da üretmiş olması. Yaklaşık 75 dakikalık film, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından kısa süre önce ülkedeki sivillerin yaşadıklarını yapay zeka ile dramatize etmesi nedeniyle, yapay zekanın etik sınırlarına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirmişti. Tribeca Film Festivali'nin kurucularından Jane Rosenthal ise filmin seçkiye alınmasını savunarak, yapımın "yapay zeka gibi yeni teknolojilerin yalnızca yenilik aracı değil, aynı zamanda derin insani hikayeler anlatmanın da bir yolu olabileceğini gösteren güçlü bir örnek" olduğunu söylemişti.

Şimdi ise Koosha, Nolan'ın "Odysseus" etrafında oluşan ilgiden yararlanmayı hedefleyen yeni projesini duyurdu. Yapımcı, filmi "bir insan ile yapay zeka arasındaki yaratıcı işbirliğinin ürünü" olarak tanımlıyor. Koosha, "Christopher Nolan'ın 'Odysseus' filminin gişede büyük başarı elde etmesini içtenlikle diliyoruz. Aynı zamanda Odysseus'un yolculuğuna getirdiğimiz yorumun da, insan yaratıcılığının zirvesini temsil eden bir yapımla, insan ve yapay zekanın ortak üretimini karşılaştırmak isteyen izleyicileri sinemaya çekerek bu ilgiye katkı sağlayacağını umuyoruz," ifadelerini kullandı. Koosha, açıklamasında hikaye anlatıcılarının yapay zeka araçlarından korkmaması gerektiğini de savundu. "Bu teknoloji, yalnızca anlatacak bir hikayesi olan kişiyle o hikayeyi anlatma imkanı arasındaki mesafeyi ortadan kaldırıyor; bunun dışında hiçbir şeye tehdit oluşturmuyor. Filmler artık bu şekilde daha fazla üretilecek. Tıpkı bir zamanlar herkesin cebindeki telefonla film çekebilmesinin kaçınılmaz hale gelmesi gibi, bunun da kaçınılmaz olduğunu düşünüyorum. Bu değişimden sağ çıkması gereken tek şey ise bugüne kadar hep en önemli unsur olan hikaye ve onu anlatma nedeni. Hiçbir araç tek başına bir filmi izlemeye değer kılmadı. Her filmin arkasında söyleyecek acil bir sözü olan bir insan vardı ve bu, elinde hangi teknolojiyi kullanırsa kullansın değişmeyecek."

Bir habere göre, "Odysseus: The Fall" Koosha'ya yalnızca orta ölçekli beş haneli bir maliyetle tamamlandı. Bu rakam, bütçesinin yaklaşık 250 milyon dolar olduğu bildirilen Christopher Nolan'ın "Odysseus" filmiyle çarpıcı bir tezat oluşturuyor. Sinema tutkunları, insan eliyle üretilmiş sanatın savunucuları ve sosyal medya kullanıcıları ise pek etkilenmiş görünmüyor; Fountain O'nun duyurusunun zamanlaması da sert eleştiriler alıyor. Bir sosyal medya kullanıcısı, "Bu sanat değil, bu iğrenç bir bulamaç" diye yazarken, bir diğeri sadece "Yapay zeka paraziti" yorumunu yaptı.

Christopher Nolan, kısa süre önce yapay zeka ve sinemanın geleceği hakkındaki görüşlerini paylaştı. Oscar ödüllü yönetmen, genç kuşakların "yapay zeka zırvalığını" reddetmeye devam edeceğine ve pratik efektlere sağlıklı bir takdirle yaklaşacaklarına inandığını söyledi. Nolan, genç filmciler arasında "sözde devrim niteliğindeki bir teknolojik sıçramayı topluca ve hızla reddetme" eğilimi gözlemlediğini belirterek, dört çocuğunun da yapay zekaya "anında ve sert" bir tepki verdiğini ekledi. "Yapay zeka zırvalığına dair yargıları anında ve sert oldu. Bunun ne olduğunu çok çabuk görüyorlar; çünkü bu teknoloji, çok iyi tanıdıkları çevrimiçi dünyanın içinden çıktı. Ve bu, teknolojinin her yönünün faydasız ya da anlamsız olduğu anlamına gelmese de, sinema açısından tam da yanlış zamanda karşımıza çıkıyor." Yönetmen, "Yıllarca yoğun biçimde sanal ortamlar peşinde koştuktan sonra, daha dokunsal, daha gerçek anlatım biçimlerine yeniden artan bir ilgi görüyoruz," diye ekledi.

"Odysseus," Odysseus'un Truva Savaşı'ndan sonra eve dönebilmek için çıktığı tehlikeli yolculuğu anlatıyor. Destan, Batı edebiyatının köşe taşlarından biri kabul ediliyor ve Eski Yunan mitolojisinin Sirenler, Truva atı ve Kiklop'la (Cyclops) savaş gibi en ünlü hikayelerini içeriyor. Filmde Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway, Zendaya, Charlize Theron, Robert Pattinson, Samantha Morton ve Lupita Nyong'o rol alıyor. Film, gösterime girmeden önce bile bir dizi tartışmanın odağında yer aldı. Elon Musk ve diğer sağcı isimler, dünyanın en güzel kadını olarak tasvir edilen mitolojik bir figür olan Helen of Troy'u Lupita Nyong'o'nun canlandırmasına yüksek sesle itiraz etti. Ayrıca, modern İngilizce diyalog kullanımına yönelik çevrimiçi tepkiler de vardı; Nolan ise buna şöyle yanıt verdi: "İnsanlar filmi görmeden önce yapılan bu tartışmalar, her zaman önemsizdir; çünkü bu tartışmaları yapanların hiçbiri filmin aslında ne olduğunu henüz bilmiyor."

"Odysseus" 17 Temmuz Cuma günü vizyona giriyor.