Tuna Nehri'ndeki Nazi Gemi Enkazlarına AB Destekli Temizlik Operasyonu

Tuna Nehri'nde etkili olan sıcak hava dalgası, su seviyesinin düşmesine ve geçmiş dönemlere ait kalıntıların gün yüzüne çıkmasına neden oluyor. Sırbistan'ın Prahovo kenti yakınlarında her yıl çok sayıda Alman savaş gemisi enkazı beliriyor.

Bu batıkların hikâyesi, 80 yılı aşkın bir süre önce, İkinci Dünya Savaşı'nın son günlerine dayanıyor. 1944 sonbaharında Wehrmacht birlikleri, yaklaşan Kızıl Ordu karşısında geri çekilirken Hitler'in emriyle düşmana kullanılabilecek malzeme bırakmamak için gemilerini Tuna'da batırdı. Amaç, nehir trafiğini tıkayarak Kızıl Ordu'nun ilerleyişini engellemekti.

Avrupa Birliği tarafından desteklenen Batı Balkan Yatırım Çerçevesi (WBIF) kapsamında, nehir trafiğini aksatan 21 enkazın çıkarılması için proje başlatıldı. Avrupa Yatırım Bankası (EIB) verilerine göre, Tuna'nın beş kilometrelik dar bir geçidindeki bazı kalıntılar 2024'te çıkarıldı.

Dönemin Sırbistan İnşaat, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Aleksandar Banjac, konuyla ilgili şunları söyledi: "Eskiden böyle bir çalışma çok daha zor olurdu. Ancak modern teknoloji sayesinde artık süreç daha kolay ilerliyor." Banjac, bazı büyük enkazların nehir yatağına gömülerek bırakıldığını da belirtti.

Temizlik çalışmalarının 2028 yılına kadar tamamlanması planlanıyor. İlk etapta nehir dibinde yaklaşık 200 deniz aracı bulunuyordu. Bunlardan mühimmat taşıyanların çıkarılması, canlı patlayıcı riski nedeniyle son derece tehlikeli kabul ediliyor. EIB, projeye 16 milyon euro hibe sağladı.

Enkazlar, ticari yük taşımacılığında gecikmelere yol açarak Sırbistan'a her yıl tahminen 5 milyon euro kayba neden oluyordu. Proje, yük taşımacılığını kara yolundan su yoluna kaydırmayı da hedefliyor.