Cambridge'de İntihal Skandalı: Profesör Jason Arday İstifa Etti

İngiliz akademi dünyasını sarsan skandal, Cambridge Üniversitesi'nin en genç siyah profesörü olarak bilinen Jason Arday'nin istifasıyla yeni bir boyut kazandı. Arday, eğitim sosyolojisi profesörü olarak görev yaptığı üniversiteden, hakkındaki intihal ve akademik usulsüzlük suçlamalarının ardından ayrıldı.

Arday Kimdir?

9 Mayıs 1985'te, aslen Ganalı olan ve o dönemde Clapham'daki bir belediye lojmanında yaşayan ebeveynlerin çocuğu olarak dünyaya gelen Jason Arday, 2015'te Liverpool John Moores Üniversitesi'nden doktora derecesi aldı. Ardından Durham ve Glasgow üniversitelerinde sosyoloji dersleri veren Arday, eleştirel ırk kuramı ve eğitimdeki eşitsizlikler üzerine makaleler yayımladı.

2023 yılında, 37 yaşındayken Cambridge Üniversitesi'nin en genç siyah profesörü ve Jesus College üyesi oldu. Üniversite o dönemde, sekiz yüzyıllık kurumun "bir profesörlüğe atanmış en genç siyah kişi"sinin Arday olduğunu gururla duyurdu. Eğitimden sorumlu rektör yardımcısı Bhaskar Vira, Arday'yi "ırk, eşitsizlik ve eğitim alanında olağanüstü bir akademisyen" olarak tanımlamış, onun deneyimlerinin az temsil edilen grupların karşılaştığı engelleri ortaya koyduğunu söylemişti.

İntihal İddiaları

Skandalın merkezinde Arday'nin doktora tezine yönelik intihal suçlamaları yer alıyor. Bir İngiliz gazetesinin haberine göre, tezdeki 100'den fazla pasaj, altı yıl önce başka bir üniversitede öğrenci olan bir araştırmacının teziyle yüksek benzerlik gösteriyor. Emekli bir profesör, hem doktora tezinde hem de Arday'ye ait makalelerde "ciddi intihal belirtileri" bulunduğunu açıkladı.

Cambridge Üniversitesi başlangıçta Arday'yi destekleyerek, onun "itibarını zedelemeye yönelik iğrenç bir kampanyanın" hedefi olduğunu savundu. Ancak süreç genişledi. Bir yükseköğretim yayını, Arday'ye intihal iddialarını sorduğunda, Arday'ynin bir hukuk bürosu aracılığıyla ihtarname gönderdiği ve hakkında polise şikâyette bulunduğu ortaya çıktı. Londra polisi, gazeteciyle ilgili dört ay süren soruşturmanın ardından hatasını kabul etti.

Yaşam Öyküsündeki Tutarsızlıklar

Arday'nin anı kitabı "Great And Unfortunate Things" 27 Ağustos'ta Birleşik Krallık'ta yayımlanacak. Ancak gazete araştırmaları, kitapta yer alan bazı iddiaların gerçekliğini sorguluyor. Arday'nin üç yaşında otizm tanısı aldığı, 11 yaşına kadar konuşamadığı, 18 yaşına kadar okuma yazma öğrenemediği gibi ifadeleri; ayrıca altı günde 600 mil koştuğu, 35 günde 30 maraton tamamlayıp hayır kurumları için 5 milyon sterlinden fazla para topladığı yönündeki anlatıları şüpheyle karşılanıyor.

Bir İngiliz gazetesinin yürüttüğü soruşturma, Arday'nin iş yerine silahlı ve maskeli bir kişinin geldiği ve ailesinin evine domuz başı gönderildiği iddialarını doğrulayacak herhangi bir kanıt bulamadı. Arday ise bu anlatıları savunarak, "Dürüst olmak gerekirse, bana inanacağınızı düşündüm. Neden yalan söyleyeyim ki?" ifadesini kullandı.

İstifa Mektubu ve Sonrası

Arday, yayımlanan istifa mektubunda suçlamaların bilimsel görüş ayrılıklarını aştığını belirterek şöyle yazdı: "Bitmek bilmeyen suçlamalar, spekülasyonlar ve kamuoyu tartışmaları, hem benim hem de sevdiklerimin üzerinde derin bir etki bıraktı." "Bu bölümün sonuna gelmenin tek yolu"nun geri çekilmek olduğunu söyleyen Arday, istifasının akademiye olan güvenini yitirmesi anlamına gelmediğini, ancak "herhangi bir insandan makul olarak beklenebilecek sınırların sonuna geldiğini" ifade etti.

Arday'nin istifa mektubunun yapay zekâ ile yazılmış olabileceği bile gündeme geldi. Ayrıca, kitap tanıtım turundaki bazı etkinlikler iptal edildi.

Sorumluluk ve Soruşturma

Skandal, Cambridge Üniversitesi'nin işe alım politikalarını da tartışmaya açtı. Bazı akademisyenler, Arday'nin çeşitlilik sorunlarını hızlıca çözmek isteyenler tarafından öne çıkarıldığını savunurken, üniversite bağımsız bir soruşturma başlatacağını duyurdu. Açıklamada, "Üniversite, Jason Arday'nin atanması ve görev süresiyle ilgili koşulları araştırmaya devam edecektir" denildi.

Arday ise tüm suçlamaları reddediyor ve hâlâ hiçbir yanlış yapmadığını savunuyor. Anı kitabı, tartışmaların ortasında 27 Ağustos'ta raflardaki yerini alacak.