Danimarka'daki Den Gamle By, 2026 Avrupa Yılın Müzesi Ödülü'nü Kazandı

Danimarka'daki Den Gamle By (Kentsel Tarih ve Kültür Ulusal Açık Hava Müzesi), prestijli Avrupa Yılın Müzesi Ödülü'nü kazandı. Aarhus merkezli müze, unvanı İspanya'nın Bilbao kentinde düzenlenen EMYA ödül töreninde aldı.

EMYA eş başkanı Danielle Kuijten, Den Gamle By'yi "göç, sürdürülebilirlik ve sosyal adalet de dahil olmak üzere güncel ve acil soruları ele almak için tarihsel ve çağdaş kentsel ortamları bir araya getiren öncü bir kurum" olarak tanımladı.

Den Gamle By, "(sıradan) insanlar tarafından (sıradan) insanlar hakkında" oluşturulmuş bir kentsel tarih açık hava müzesidir. Danimarka'nın ikinci büyük kenti Aarhus'ta bulunan müze, etkileşimli ve sürükleyici sergileriyle halka 400 yıllık tarihi keşfetme olanağı sunuyor. Hâlihazırda dört sergi, ziyaretçilere 1600'den 2014'e uzanan bir zaman yolculuğu yaptırıyor; aynı mekânda atları sevebiliyor, rengârenk reklam afişlerini görebiliyor, çekirdek aileyle tanışabiliyor ya da SAS'ın bilet satış ofisini ziyaret edebiliyorlar.

Müzenin amacı, sürdürülebilirlik, eşitlik ve güçlenme gibi acil konularda toplumu bilinçlendirmek. Jüri, sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarını takdir ederek, "Sürdürülebilirlik, müzenin yeni geliştirdiği etkinliklerde giderek daha belirgin bir tema hâline geliyor; bu etkinlikler arasında yerel, ata mirası bitki türlerinin yetiştirilmesi ve tanıtılması, bahçecilik kursları ile kıyafet ve bina onarımı atölyeleri yer alıyor" ifadelerini kullandı.

Den Gamle By'nin temel fikri, durağan bir müze deneyimi yerine sürekli gelişen bir mekân yaratmak; bunu yaparken de herkesin kendini görülmüş ve duyulmuş hissettiği, çevredeki toplulukları bir araya getiren bir alan oluşturmak. Ödül komitesi, "Gönüllüler, incelenen anlatılara uzman bilgilerini ve kişisel deneyimlerini katarak merkezi bir rol oynuyor; katılımcı projeler ise müzeyi kamusal yaşamın tam içine yerleştiriyor" diye yazıyor.

Törende başka ödüller de verildi: Young V&A (Londra) Avrupa Konseyi Müze Ödülü'nü, Museum of Madness Institute (Slovenya) Kenneth Hudson Ödülü'nü, The Museum of the Rural Civilisation of Mendrisiotto (İsviçre) Portimao Müzesi Ödülü'nü, AlpenStadtMuseum (Almanya) Silletto Ödülü'nü, Lahti Museum of Visual Arts Malva (Finlandiya) Çevresel Sürdürülebilirlik Müze Ödülü'nü kazandı. Özel mansiyonlar ise Obersalzberg Documentation Centre, Cern Science Gateway, Tartu City Museum, Research Centre – Tsitsanis Museum, Sensoria – The House of Fragrances and Flavours ve Kunsthaus Baselland'a verildi.

EMYA Jürisi eş başkanları, "2026 ödül sahipleri, tematik öncelikler, coğrafyalar ve çalışma yöntemleri açısından geniş bir yelpazeyi yansıtıyor. Onları birleştiren ise değişime bağlılık: Yerleşik anlatıları sorgulamak, zorlayıcı tarihlerle yüzleşmek ve kurumlarının toplumsal önemini güçlendirmek" dedi.

50. Avrupa Yılın Müzesi Ödülü töreni, 30 Mayıs 2027'de İsviçre'nin Bern kentinde yapılacak.