Arkeologlar, Stonehenge yakınında 5 bin yıllık 'proto-Stonehenge' keşfetti

Arkeologlar, İngiltere'nin güneyindeki ikonik tarih öncesi taş daire Stonehenge'in yakınlarında, 5 bin yıllık Neolitik bir anıtın öncülü olabilecek bir yapı keşfetti.

Bir arkeoloji firmasından ekip, yapının birbirinden 120 metre uzaklıkta iki ahşap direkten oluştuğunu ve yaz gündönümünde doğan güneşi, kış gündönümünde ise batan güneşi tam karşılayacak şekilde hizalandığını belirtti. Direk çukurlarının derinliğine dayanarak, ahşap direklerin 3 ila 4 metre yüksekliğinde olduğu tahmin ediliyor.

Ekibe, Birleşik Krallık'ta tanınan ve uzun yıllardır arkeolojik kazılar yürüten arkeolog Phil Harding başkanlık yaptı. Harding, alanın Stonehenge'den yaklaşık 500 yıl daha eski olduğunu ve büyük dini törenlerin merkezi olmuş olma ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi.

Buluntular arasında seramik parçaları, hayvan kemikleri ve nadir görülen disk biçimli bir çakmaktaşı bıçağın da yer aldığı çeşitli aletler bulundu; araştırmacılar bu bıçağın Güneş'le bağlantılı sembolik bir anlam taşıdığına inanıyor.

Harding şunları söyledi: "Böyle fırsatlar muhtemelen bir kariyerde, bir ömürde yalnızca bir kez karşınıza çıkar. Ben kariyerimin sonuna yaklaşmış olabilirim ama ne mutlu ki bu keşfin parçası olacak kadar hâlâ arkeolojinin içindeyim; çünkü bu, kariyerimin kesinlikle zirvesi."

Bulgular, bu yıl pazar gününe denk gelen yaz gündönümünden hemen önce açıklandı; her yıl binlerce kişi, Kuzey Yarımküre'de yılın en uzun gününü kutlamak için Stonehenge'e akın ediyor. Yaklaşık MÖ 3000'den itibaren Salisbury Ovası'nın düzlüklerinde aşama aşama inşa edilen Stonehenge, Britanya'nın en çok ziyaret edilen yerlerinden biri ve bir UNESCO Dünya Mirası Alanı.

Anıtın tam işlevi hâlâ tartışmalı; güneş tapınağından şifa merkezi ya da astronomik bir hesaplayıcıya kadar uzanan çeşitli teoriler var, ancak gündönümleriyle hizalanmış olması en yaygın kabul gören yorum olarak öne çıkıyor.

Bulford'daki ilk kazı 2015 ile 2017 yılları arasında gerçekleştirildi; bulguların yayımlanabilmesi için ardından yıllar süren analizler yapıldı. Bu kazı, İngiliz ordusunun onlarca yıl boyunca büyük bir varlık gösterdiği Almanya'dan dönen birliklerin yeniden konuşlandırılmasına yönelik Savunma Bakanlığı programına bağlı daha kapsamlı bir arkeolojik incelemenin parçası olarak yürütüldü. Bulford'un kendisi de bir askerî kışlaya ev sahipliği yapıyor.

Yaz gündönümünü kutlamak üzere bu pazar Stonehenge'de büyük kalabalıkların toplanması bekleniyor.