Paderborn'da 700 Yıllık Tuvalet Çukurunda Eşsiz Orta Çağ Not Defteri Bulundu

Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Paderborn kentinde yeni bir idare binasının inşası öncesinde yapılan kazılarda, arkeologlar beş ortaçağ tuvalet çukurundan birinde olağanüstü bir keşfe imza attı. Westfalen-Lippe Bölge Birliği (LWL) denetiminde çalışan ekip, deri, ahşap ve balmumundan yapılmış, iyi korunmuş bir not defteri buldu.

LWL kültür dairesi yetkilisi Dr. Barbara Rüschoff-Parzinger, buluntuyu "eşsiz" olarak nitelendirerek, "Kulağa tuhaf gelse de, tuvaletler arkeologlar için çoğu zaman son derece zengin buluntu alanlarıdır" dedi. Yaklaşık 700 ila 800 yıllık olduğu tahmin edilen nesne, yalnızca 10'a 7,5 santimetre boyutlarında.

Not defteri, üzeri mumla kaplanmış ahşap levhalardan oluşuyor. Bu levhalar, kabartma zambak süslemeleriyle bezeli deri bir kapakla korunmuş durumda. Ortaçağda çelik kalemle mum tabakasına notlar kazınabiliyor, ardından silinip yeniden yazılabiliyordu. Toplam on sayfadan oluşan defterin sekizi her iki yüzü de yazılı. Arkeologlara göre metin Latince ve tek bir kişinin elinden çıkmış.

Ortaçağ Paderborn'un merkezinde genellikle varlıklı yurttaşlar ve tüccarlar yaşıyordu. Tüccarlar, o dönemde okuma yazma bilen az sayıdaki toplumsal kesimden biriydi. Tuvalet kâğıdı olarak muhtemelen ipek kullanıldığına dair ipuçları da var.

Not defterinin günümüze ulaşması, atıldığı tuvalet çukuruna borçlu. Hava almayan, nemli ve oksijensiz ortam, organik malzemelerin çürümesini engellemiş. LWL restoratörü Susanne Bretzel, buluntunun ilk başta pek dikkat çekmediğini belirterek, "Islak bir toprak yığınının içinde saklıydı ve başlangıçta neredeyse hiç seçilemiyordu; nesne ancak Münster'deki restorasyon atölyemizde temizlenirken görünür hâle geldi. Toprağın altında onca yüzyıl geçmesine rağmen, tuvalet buluntusu hâlâ belirgin biçimde kötü kokuyordu" dedi.

İçerideki sayfalar sıkıca birbirine yapışmış durumdaydı, bu sayede mum tabakaları kirden ve şekil bozulmasından korunmuş. Bretzel'e göre ahşap levhalar eğilip bükülmediği için yazılar hâlâ rahatlıkla okunabiliyor.

Koruma çalışmalarının yaklaşık bir yıl sürmesi bekleniyor. Araştırmacılar şu anda mum, olası reçine bileşenleri, pigmentler ve kullanılan ağaç türleri dahil olmak üzere nesnenin malzemelerini inceliyor. Analizler tamamlanana kadar organik bileşenler damıtılmış su içinde saklanacak. Bilim insanları, analizlerin ardından notların içeriğini çözmeyi planlıyor.