Paderborn'da Nadir Ortaçağ Not Defteri Bulundu

Paderborn'da Ortaçağ Buluntusu

Kuzey Ren-Vestfalya'da Paderborn kentinde yeni bir idari binanın inşası kapsamında yapılan kazılarda, Vestfalya-Lippe Bölge Birliği (LWL) denetimindeki arkeologlar, beş ortaçağ helasından birinde nadir bir not defteri ortaya çıkardı.

LWL Kültür Dairesi Başkanı Dr. Barbara Rüschoff-Parzinger, "Kulağa tuhaf gelse de, helalar arkeologlar için çoğu zaman son derece verimli buluntu alanlarıdır" diyerek buluntunun eşsiz olduğunu vurguladı.

Yaklaşık 700 ila 800 yıllık olan bu nesne yalnızca 10'a 7,5 santimetre boyutlarında. Mumla kaplanmış ahşap levhalardan oluşan not defteri, üzerinde kabartma zambak süslemeleri bulunan deri bir kapakla korunuyor. Orta Çağ'da, uçlu bir kalemle balmumu tabakaya notlar kazınıyor, ardından silinip yeniden yazılabiliyordu.

Not defteri on sayfadan oluşuyor, bunların sekizinin her iki yüzü yazıyla dolu. Arkeologlara göre metin Latince yazılmış ve tek bir elden çıkmış. Ortaçağ'da Paderborn'un merkezinde ağırlıklı olarak varlıklı yurttaşlar ve tüccarlar yaşıyordu. O dönemde tüccarlar, okuma yazma bilen az sayıdaki kesimden biriydi.

Tuvalet kâğıdı olarak muhtemelen ipek kumaş parçaları kullanılmış olması, latrini kullananların toplumsal statüsüne dair bir ipucu sunuyor. Not defterinin şaşırtıcı derecede iyi korunmuş olması ise paradoksal biçimde atıldığı yere borçlu: Latrinin hava almayan, nemli ve oksijen bakımından fakir ortamı organik malzemenin çürümesini engellemiş.

LWL'de restoratör olarak çalışan Susanne Bretzel, buluntunun ilk başta göze çarpmadığını anlattı: "Islak bir toprak yığınının içinde sıkışmış ve başlangıçta neredeyse fark edilmez durumdaydı; nesne ancak Münster'deki restorasyon atölyemizde temizlenirken ortaya çıktı. Toprağın içinde onca yüzyıl geçirmiş olmasına rağmen, latrinden çıkan buluntu hâlâ belirgin biçimde kötü kokuyordu."

İçteki sayfalar birbirine sıkıca yapışmış durumdaydı; bu sayede balmumu tabakalar kirlenmekten ve deforme olmaktan korunmuş. Bretzel'e göre ahşap levhalar eğilip bükülmemiş, bu yüzden yazılar hâlâ rahatlıkla okunabiliyor.

Koruma çalışmaları muhtemelen bir yıla kadar sürecek. Şu anda bilim insanları, balmumu, olası reçine bileşenleri, pigmentler ve kullanılan ağaç türleri de dahil olmak üzere nesnenin malzemelerini inceliyor. Analizler tamamlanana kadar organik bileşenler damıtılmış suda saklanacak. Araştırmacılar, incelemelerin ardından notların içeriğini çözmeyi planlıyor.