Peppa Pig Yapay Zeka Ses Hakları Krizi

ABD'li oyuncak devi Hasbro'nun, popüler İngiliz animasyon dizisi "Peppa Pig" üretim süreçlerinde yapay zeka teknolojisini devreye almaya hazırlandığı iddia ediliyor. Ancak sözleşmelere eklendiği öne sürülen yeni bir madde, sektörde ciddi tartışmalara yol açtı.

Tepkilerin merkezinde, çocuk oyuncularla yapılan sözleşmelere dahil edilen yapay zeka hükmü yer alıyor. Bir haber sitesine göre, söz konusu madde genç oyuncuların ses haklarının "markaya ait tüm ticari kullanımlar" kapsamında yapay zeka ile yeniden üretilmek üzere devredilmesini öngörüyor. Bu düzenlemenin, Hasbro'ya çocuk oyuncuların seslerini yapay zeka ile klonlama ve bu kayıtları tanıtım dahil olmak üzere farklı alanlarda süresiz biçimde kullanma imkanı tanıyabileceği ifade ediliyor.

Genç Oyuncular Ajansları Derneği (AYPA) öncülüğünde, aralarında ajans temsilcilerinin de bulunduğu yaklaşık bin sektör profesyoneli, "uluslararası bir çocuk markasında" yer alan tartışmalı yapay zeka hükümlerine karşı çıkan bir açık mektuba imza attı. Mektupta doğrudan "Peppa Pig" ya da Hasbro'nun adı geçmezken, kaynaklar metnin şirketin geniş kitlelere ulaşan animasyon serisini işaret ettiğini belirtiyor.

Mektupta şu ifadelere yer verildi: "Son dönemde, uluslararası bir çocuk markasının fikri mülkiyet haklarına sahip olduğu ve uzun soluklu bir animasyon dizisi üreten büyük bir stüdyo, çocuk seslendirme sanatçılarına yapay zeka kullanımını kabul etmelerini şart koşan sözleşmeler sundu; böylece stüdyoya, markaya ait tüm ticari unsurlarda çocuğun sesini kullanma imkanı tanınıyor." Ayrıca, "Bu maddeyi sözleşmeden çıkarmayı reddetmeleri ve 'ya kabul et ya da vazgeç' tavrını sürdürmeleri, bizi bu mektubu kaleme almaya itti. Böylece bunun kabul edilmeyeceğini açıkça ifade etmek ve konuyu daha geniş bir sektörün dikkatine sunmak istedik." denildi.

Mektupta ayrıca, "icracının bir çocuk olduğu durumlarda rızanın azami özenle ele alınması gerektiği" vurgulanıyor. Çocukların tam anlamıyla bilgilendirilmiş hukuki rıza veremeyeceği belirtilerek, "bir ebeveyn ya da vasinin onayının, bir çocuğun sesinin süresiz biçimde kaydedilmesi, klonlanması, yapay zeka modellerinin eğitilmesinde kullanılması ya da yeniden kullanılmasına hiçbir şekilde genel bir lisans olarak görülmemesi gerektiği" ifade ediliyor.

Sonuç bölümünde ise şu çağrı yapılıyor: "Bir çocuğun sesini içeren tüm anlaşmaların yapay zeka kullanımından bütünüyle muaf olması gerekir. Hiçbir çocuğun gelecekteki mesleki kimliği, sonuçlarını anlayabilecek yaşa gelmeden önce oluşturulmuş bir yapay zeka modeli tarafından şekillendirilmemelidir. Çocuk oyunculardan ses haklarından süresiz ve sınırsız biçimde vazgeçmelerini talep eden tüm sözleşmeleri reddediyoruz."

Hasbro, bir basın kuruluşuna yaptığı açıklamada mektuptan haberdar olduğunu doğruladı ve "çocuk oyuncuların korunmasının Hasbro'nun kurumsal kimliğinin temelinde yer aldığını" belirtti. Şirket ayrıca, "Sektörde yapay zekaya ilişkin standartlar gelişmeye devam ederken, bu meseleyle sorumlu ve şeffaf bir şekilde ilgilenmeye kararlı olduklarını" ifade etti.

Endişeler, seslendirme alanında yapay zekaya ilişkin sözleşme maddelerinin giderek daha yaygın hale gelmesiyle artıyor. Açık mektupta, söz konusu düzenlemelerin oyuncu seslerinin klonlanmasına, yapay zeka modellerinin bu verilerle eğitilmesine ve sentetik ses kayıtlarının üretilmesine imkan tanıdığı belirtiliyor. Ayrıca bu yapıların, seslendirme sanatçılarının verilerinin izin alınmaksızın ya da telif ödemesi yapılmadan üçüncü taraflara satılması veya lisanslanması riskini de beraberinde getirebileceği ifade ediliyor.

"Peppa Pig", 2004 yılında İngiltere'de yayın hayatına başladı ve kısa sürede uluslararası bir fenomene dönüştü. Hasbro, 2019 yılında Entertainment One'dan "Peppa Pig" markasının tüm haklarını, 3,8 milyar dolar olduğu bildirilen bir bedelle satın aldı.