Ufak Ne Demek? TDK Sözlük Anlamı, Eş Anlamlısı ve Zıt Anlamlısı

Türkçede günlük hayatta en sık kullanılan kelimelerden biri olan 'ufak', hem gerçek hem mecaz anlamda geniş bir kullanım alanına sahiptir. Peki, ufak ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir?

Türk Dil Kurumu sözlüğünde 'ufak' kelimesinin beş farklı anlamı bulunuyor:

• Boyut: Normalden daha küçük. Örnek: "Mutfakta kahve hazırlarken, ailemin nihayet bana tahsis etmiş olduğu bu ufak ev olmasa her şeyin nasıl daha bir çekilmez hâle geleceğini bir kez daha düşündüm." - Hakan Bıçakcı
• Yaş: Daha küçük yaşta olan. Örnek: "Bir sabah ufak, sarışın, ela gözlü bir kız karşıma geldi." - Necip Fazıl Kısakürek
• Makam/Derece: Makam veya derece bakımından daha geri olan. Örnek: "Ufak bir memuriyet de olsa olurdu." - Orhan Kemal
• Süre: Kısa bir süreyi ifade eder. Örnek: "Ufak bir istirahatten sonra oyuncular birinci muvaffakiyetin tesiri ile ikinci bir raksa başladılar." - Ahmet Hikmet Müftüoğlu
• Mecaz: Önemsiz, çok az. Örnek: "Ufak bir ameliyatla yüzük kesilip alındı." - Reşat Nuri Güntekin

Temel anlamı 'küçük' olan bu kelimenin en yaygın eş anlamlısı 'küçük', zıt anlamlısı ise 'büyük' olarak kabul edilir. Bazı bağlamlarda 'minik', 'küçücük' veya 'iri' de kullanılabilir.

Ufak kelimesi Türkçe kökenlidir. Eski Türkçedeki 'uv-' (küçültmek, ufalamak) fiilinden türemiştir ve yüzyıllardır kullanılmaktadır.

Her ne kadar eş anlamlı olsalar da 'ufak' daha çok günlük konuşma dilinde samimi bir ifade olarak öne çıkarken, 'küçük' resmi metinlerde tercih edilir. Örneğin resmi yazıda "Küçük işletmeler desteklenecek" denirken, günlük konuşmada "Ufak bir dükkân açmış" ifadesi kullanılır.