Toplumun Yarısı Hafif Rahatsızlıklarda Bile Acil Servise Gidiyor

Öz Bakım Kavramı ve Araştırmanın Kapsamı

Öz bakım, küresel çapta 200 milyar sterlinlik, Türkiye'de ise 1 milyar sterlinlik bir pazara sahip. Nüfusun yaşlanması ve sağlık sistemindeki artan yük, bireyleri kendi sağlıklarını yönetmeye yönlendiriyor. Bu kapsamda bir ilaç ve tüketici sağlığı şirketi tarafından Türkiye Öz Bakım Araştırması yapıldı. Prof. Dr. Barkın Berk danışmanlığındaki araştırmada, 2 bin 8 kişiyle nicel anket, 72 kişiyle çevrimiçi görüşme gerçekleştirildi. Ayrıca 2022-2025 yılları arasında sosyal medya paylaşımları sosyal dinleme yöntemiyle analiz edildi ve 301 eczacıyla anket, 9 eczacıyla derinlemesine görüşmeler yapıldı.

Kadınlar ve Erkekler Öz Bakıma Farklı Yaklaşıyor

Öz bakım, tüketiciler tarafından genellikle yorgunluk veya rahatsızlık anında başvurulan tepkisel bir kavram olarak algılanıyor. Ancak cinsiyetler arasında farklılık var: Erkekler öz bakımı sistemin çökmesini önleyici bir bakım olarak görürken, kadınlar duygusal ve zihinsel refahı da içeren bir gelişim aracı olarak değerlendiriyor.

En Yaygın Öz Bakım Uygulamaları

Öz bakım denildiğinde ilk akla gelen eylemler sırasıyla ağız-diş bakımı, cilt bakımı ve psikolojik iyi oluşu koruma. Bunu bakımlı görünmek ve fiziksel aktivite takip ediyor. Son bir ayda en sık yapılan öz bakım davranışı su tüketimine dikkat etmek olurken, dengeli beslenme, yürüyüş yapmak ve gıda takviyesi kullanmak da öne çıkıyor. Toplumun ortalama uyku süresi 7 saat olarak ölçülürken, iyi hissetmek için en çok tercih edilen aktivite yürüyüş.

Acil Servisler Hızlı Çözüm Noktası Olarak Görülüyor

Öz bakım farkındalığının eksikliği, sağlık sistemi üzerinde baskı oluşturuyor. Toplumun yüzde 50'si herhangi bir sağlık sorununda doğrudan acil servise başvurabileceğini belirtiyor. Acil servislerin "hızlı çözüm noktası" olarak görülmesi, bu birimlerde ciddi yoğunluğa yol açıyor ve sağlık sisteminin yükünü artırıyor.

Güvenilen Bilgi Kaynakları ve Yapay Zeka Kullanımı

Sağlık konularında en güvenilir kaynaklar doktorlar (yüzde 84) ve eczacılar (yüzde 79). Sosyal medya (yüzde 12) ve fenomenler (yüzde 9) en az güvenilen mecralar. Yapay zeka araçlarını kullananlar ise en çok hastalık ve semptomları yorumlatmak, yaşam tarzı önerileri almak ve tedavi tavsiyesi istemek için kullanıyor.

Enerji ve Zindelik İçin Takviye Kullanımı

Günlük enerji seviyesini yeterli bulanların oranı sadece yüzde 24. Tüketicilerin yüzde 52'si vitamin ve takviye kullanarak enerjilerini destekliyor. En çok tercih edilen takviyeler D vitamini, B12, C vitamini ve magnezyum. Pandemi sonrası gıda takviyelerine talep yüzde 90 arttı.

En Sık Karşılaşılan Sağlık Sorunları

Son bir yılda en sık yaşanan sağlık sorunları soğuk algınlığı/grip, kas/eklem ağrıları ve baş ağrısı/migren. Ağrı kesiciler yüzde 69 ile en yaygın kullanılan ürünlerken, soğuk algınlığı ilaçları yüzde 56 ile "kriz ürünleri" olarak konumlanıyor.