RISE Açık Fan Motoru Yüzde 20 Yakıt Tasarrufu Hedefliyor

Geçmişte fikir olarak ortaya çıkan ancak test süreçlerinde başarısız olan açık fan teknolojisi, CFM International'ın RISE programıyla yeniden hayat buluyor. GE Aerospace ve Safran Aircraft Engines ortaklığı olan CFM International, geleceğin gökyüzünü şekillendirecek yeni nesil motor programı RISE (Revolutionary Innovation for Sustainable Engines) için kritik bir virajı döndüğünü duyurdu.

Açık Fanlı Uçak Motoru Gerçek Oluyor

Konsept tasarımları ve laboratuvar testleri başarıyla tamamlanan "Open Fan" (Açık Fan) mimarili motor, artık tam boyutlu bileşenleriyle gerçek çalışma koşullarında test edilmeye hazır. Bu tasarım, motorun dış kısmındaki devasa koruyucu muhafazanın bulunmamasıyla dikkat çekiyor. Peki bu yenilik havacılığa ne kazandırıyor?

Alışılmışın Dışında Bir Tasarım

• Sıfır Gereksiz Ağırlık: Dış kılıfın kalkması motoru tonlarca ağırlıktan kurtarıyor.
• Daha Büyük Kanatlar, Daha Düşük Hız: Hafifleyen motor sayesinde çok daha büyük fan kanatları kullanılabiliyor, bu da daha fazla havayı daha düşük hızla iterek verimlilik sağlıyor.
• %20 Yakıt ve Emisyon Tasarrufu: Bu aerodinamik devrim, günümüz modern yolcu uçaklarına kıyasla yakıt tüketimini ve karbon emisyonunu tam %20 oranında düşürüyor.

Zorlu Sınavlar Bir Bir Başlıyor

Mühendisler bugüne kadar motorun kalbini oluşturan yüksek hızlı alçak basınç türbinini (LPT) 1.000 saatin üzerinde test ederek başarısını kanıtladı. Şimdi ise sıra en zorlu aşamada. Fransa'nın Villaroche kentindeki yeni 8 metrelik devasa test merkezinde vites yükseltiliyor. 2.000'den fazla uzmanın görev aldığı projede, tam ölçekli prototipler; kuş çarpması, aşırı buzlanma, çöl tozu ve yabancı madde emilimi gibi gökyüzünün en tehlikeli senaryolarına tabi tutulacak. Amaç, uluslararası havacılık sertifikalarını eksiksiz almak.

CFM International, bu teknolojinin hemen ticari uçuşlara başlamayacağının altını çiziyor. Hedef, 2030'lu yılların ortalarında gökyüzüyle buluşacak yeni nesil dar gövdeli (tek koridorlu) yolcu uçaklarının ana motor standardı olmak.

Gökyüzünde Ses Kirliliği Yapacak Mı?

Açık fan mimarisi havacılık dünyasında yeni bir fikir değil; 1980'lerde de denenmiş ancak o dönemin teknolojisiyle aşırı yüksek ses seviyesi nedeniyle rafa kaldırılmıştı. CFM International’ın günümüzdeki en büyük teknolojik başarısı tam olarak burada yatıyor. Yeni RISE motorunda, ana fan kanatlarının arkasında dönmeyen ancak yönü ayarlanabilen statik (sabit) kanatlar yer alıyor. Akustik mühendisliği ve gelişmiş simülasyonlar sayesinde hava akımı öyle bir optimize edildi ki, motorun geleneksel motorlardan bile daha sessiz çalışması ve en katı gürültü standartlarını (Chapter 14) rahatlıkla karşılaması sağlandı.

Ayrıca motor, %100 Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) ve hidrojen yakma yeteneğiyle de tam uyumlu olacak şekilde geliştiriliyor.