122 milyonluk ülke depremle doğuya kaydı: Dünyada bir ilk

Chicago Üniversitesi’nden sismolog Sunyoung Park liderliğindeki bir araştırma ekibi, 2011 yılında Japonya’da meydana gelen Tohoku depremi sırasında olağanüstü bir fenomen tespit etti. Depremin oluşturduğu sismik dalgalardan biri, yer mantosu ile sıvı dış çekirdek arasındaki sınıra kadar inip geri yansıdı. Sismolojide "ScS" adı verilen bu makaslama dalgası, Japonya'nın gelişmiş yer gözlem ağ sistemi tarafından kaydedildi.

Normal şartlarda bir sismik dalga geçtikten sonra zeminin eski konumuna dönmesi beklenirken, araştırmacılar dalganın Japonya'ya ulaştığı anda bazı GPS istasyonlarının başlangıç konumlarına göre 5 ila 6 milimetre doğuya kaydığını fark etti. Diğer ihtimalleri eledikten sonra yapılan simülasyonlar, çekirdekten dönen dalganın, ana depremin etkisiyle aşırı stres yüklenmiş iki tektonik levhanın kesişim noktasına küçük bir etki yaparak kilitli levha sınırlarında kaymaya neden olduğunu gösterdi.

Bu fenomen, yüzeyde yeni bir sarsıntı hissettirmedi ancak uzmanlar, milimetrik seviyedeki geniş alan kaymasının bütünsel olarak 7,5 büyüklüğündeki bir depreme eşdeğer enerji açığa çıkardığını hesapladı. Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde yayımlanan çalışma, dünya çekirdeğinden yansıyan dalgaların tektonik levhalar üzerindeki doğrudan etkisini gösteren ilk somut kanıt oldu. Araştırmacılar, bu mekanizmanın doğrulanması için gelecekteki büyük depremlerin de izlenmesi gerektiğini vurguluyor.