NASA, Titreyen Yer Fıstığı Asteroitini Görüntüledi

NASA'nın Güneş Sistemi'nin gizemli geçmişine ışık tutmak üzere gönderdiği Lucy uzay aracı, ana görevine başlamadan önce uğradığı ilk durakta bilim dünyasını şaşırttı.

20 Nisan 2025'te (52246) Donaldjohanson adlı asteroitin yakınından geçen uzay aracı, bu küçük gök cisminin sıra dışı yapısını ve hareketlerini gözler önüne serdi. Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu kozmik test sürüşünün tahmin edilenden çok daha büyük keşiflere kapı araladığını gösteriyor.

İki Eksenli Yalpalama: Fıstık Şeklinde Uzay Kayası

Güneybatı Araştırma Enstitüsü (SwRI) liderliğindeki araştırma ekibi, Lucy'den gelen verileri inceledikten sonra Donaldjohanson asteroitinin alışılmışın dışında bir dönüş hareketine sahip olduğunu fark etti. Yaklaşık 800 metre çapındaki bu küçük asteroit, uzayda tek bir yönde dönmek yerine iki farklı eksen üzerinde hareket ediyor. Baş araştırmacı yardımcısı Dr. Simone Marchi, bu durumu Güneş Sistemi'nde ilerlerken sürekli "sallanan" veya "yalpalayan" bir dönüş hareketi (tumbling rotation) olarak tanımlıyor.

Dünya'daki teleskopların daha önce "uzunlamasına" olarak tahmin ettiği şekil, Lucy'nin yakından çektiği yüksek çözünürlüklü fotoğraflarla kesinleşti. Donaldjohanson, dar bir boyun bölgesiyle birbirine bağlanmış iki büyük lobdan oluşuyor; yani tam anlamıyla uzayda süzülen bir yer fıstığını andırıyor.

Araştırmada öne çıkan diğer çarpıcı teknik detaylar şunlar:

• Sulu Geçmişin Kanıtları: Asteroit üzerinde, ancak sıvı suyun varlığında oluşabilecek demir açısından zengin kil mineralleri tespit edildi.
• Kozmik Bir Çarpışmanın Kalıntısı: Bilim insanları, bu yapının yaklaşık 155 milyon yıl önce ana asteroit kuşağında yaşanan şiddetli bir çarpışma sonucu ortaya çıktığını düşünüyor. Donaldjohanson, karbon ve su bakımından zengin devasa bir antik asteroitin günümüze ulaşan kopuk bir parçası.

Truva Asteroitleri İçin Büyük Prova

Aslında Donaldjohanson geçişi, Lucy uzay aracı için bir sistem testi niteliğindeydi. Uzay aracının asıl hedefi, Jüpiter'in yörüngesinde Güneş'in etrafında dönen ve Güneş Sistemi'nin adeta "zaman kapsülleri" olan Truva asteroitleri. Adını, insanlığın evrimsel tarihini değiştiren ünlü fosil "Lucy"den alan uzay aracı, bu ilk testi başarıyla geçerek rüştünü ispatlamış oldu.

Dr. Simone Marchi konuyla ilgili şunları söyledi: "Bu karşılaşma, Jüpiter'in Truva asteroitlerine ulaştığımızda tamamen hazır olduğumuzdan emin olmak için araçlarımızı ve yöntemlerimizi test ettiğimiz mükemmel bir fırsat oldu."

Güneş Sistemi'nin ilk oluştuğu dönemden beri bozulmadan korunduğu düşünülen Truva asteroitlerine ulaşıldığında, uzay kayalarının tarihine ve gezegenlerin doğumuna dair bildiğimiz birçok doğru kökten değişebilir. Donaldjohanson'dan elde edilen bu ilk veriler, yaklaşmakta olan büyük keşiflerin sadece ufak bir fragmanı niteliğinde.