Şişeni DOA'ya At, 1 TL Kazan: Depozito Sistemi Başladı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminin bugün itibarıyla Türkiye genelinde devreye alındığını duyurdu. Bakan Kurum, yaptığı açıklamada, "Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan. Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak." ifadelerini kullandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, DOA sistemi, Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirildi. Sistem, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) koordinasyonunda yürütülüyor. Artık içecek ambalajları çöp yerine DOA makinelerine atılacak. Her bir plastik, cam ve alüminyum ambalaj iadesi için vatandaşlara 1 TL teşvik bedeli ödenecek.

Sistemin Geçmişi ve Yaygınlaştırılması

DOA sistemi ilk olarak Şubat 2025'te pilot il Sakarya'da başlatıldı. Ardından Temmuz 2025'te "7 Bölge 7 İl" sloganıyla yedi bölgede belirlenen illerde uygulamaya konuldu. Bu pilot aşamada iade başına 0,25 TL teşvik verildi.

Bugün itibarıyla sistemin ikinci aşaması başladı. 81 ildeki 973 ilçede DOA makineleri hizmet vermeye başladı. Şu anda 2 binin üzerinde makine bulunuyor. Zamanla makine sayısı artırılarak mahalle, köy ve semt bazında yaygınlaştırılacak.

Vatandaş Nasıl Faydalanacak?

Vatandaşlar, cep telefonlarına yükleyecekleri DOA mobil uygulaması ile sisteme dahil olacak. DOA logolu ambalajlar, uygulamadaki QR kod okutularak iade makinelerine bırakılacak. İade edilen her ambalaj için 1 TL, kullanıcının dijital cüzdanına eklenecek. Biriken tutar banka hesabına aktarılabilecek, ATM'den nakit çekilebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde harcanabilecek.

Ayrıca market, süpermarket, bakkal, büfe ile otel, restoran ve kafe gibi işletmeler de sisteme geçecek. Bu işletmeler DOA logolu ambalajları biriktirip saha operatörlerine teslim ederek geri dönüşüme katkı sağlayacak.

Ekonomik ve Çevresel Faydalar

DOA sistemiyle yıllık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması hedefleniyor. Bu sayede Türkiye ekonomisine yılda 30 milyar TL katkı sağlanması bekleniyor. Ayrıca yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyeti düşecek, depolama alanlarında tasarruf edilecek, ham madde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanımıyla emisyon ve enerji tasarrufu sağlanacak. Sistemin denizlerdeki plastik kirliliğini azaltması ve kayıt dışı üretimi engellemesi de öngörülüyor.

Sistemin üçüncü ve son aşaması ise tam yaygınlaşma dönemi olacak. Makine sayısı artırılacak ve DOA, vatandaşın günlük hayatının bir parçası haline gelecek.