İngiltere AB Bakanı: 'Temmuz Zirvesinde Anlaşmaya Çok Eminim'

Birleşik Krallık'ın AB İlişkilerinden Sorumlu Bakanı Nick Thomas-Symonds, hükümetinin 22 Temmuz'da yapılması planlanan zirvede Avrupa Birliği ile Brexit sonrası iş birliğini güçlendirecek üçlü bir anlaşmayı imzalama yolunda olduğunu söyledi. Bakan, anlaşmanın sonuçlandırılacağına dair güvenini ifade ederek, "Elbette, müzakerelerin son aşamalarında her zaman olduğu gibi zorlu anlar yaşayacağız ama bu anlaşmayı sonuçlandıracağımızdan çok eminim" dedi.

Anlaşma Neleri Kapsıyor?

Anlaşmayla, sağlık ve bitki sağlığı kurallarının uyumlaştırılması yoluyla tarım ve gıda ticaretindeki engellerin azaltılması, Birleşik Krallık'ın AB'nin iç elektrik piyasasına geri dönmesi ve bir gençlik deneyim programı kapsamında Avrupalı ve Britanyalı gençlere özel vizeler tanınması hedefleniyor.

Gençlik deneyimi programına ilişkin görüşmeler, her iki tarafın da ülkeye kabul edilecek gençlerin sayısını ve kalış sürelerini sınırlamaya çalışması nedeniyle zorluklarla boğuşuyor. Bu durum, zirvenin sekteye uğrayabileceği endişelerini artırmıştı. Ancak AB ve Birleşik Krallık, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Başbakan Keir Starmer arasında G7 zirvesinde yapılan görüşmelerin ardından, zirvenin 22 Temmuz'da planlandığı gibi gerçekleştirileceğini duyurdu.

Program kapsamında Birleşik Krallık'ın kaç genç Avrupalıyı kabul edebileceğine ilişkin tahminde bulunmaktan kaçınan Bakan Thomas-Symonds, düzenlemenin, Birleşik Krallık'ın Avustralya, Kanada ve Yeni Zelanda gibi ülkelerle halihazırda yürüttüğü ve Eylül 2025'e kadar geçen bir yıllık dönemde yalnızca 21 bin 900 başvuru alan programlara benzeyebileceğini ima etti.

Müzakereler çerçevesinde AB tarafı, İngiltere ve Galler'de yerli öğrenciler için yılda yaklaşık 10 bin avro olan üniversite harçlarının Avrupalı öğrenciler için düşürülmesi yönünde Londra'ya baskı yapıyor. Birleşik Krallık ise bunu anlaşmanın kapsamı dışında tutmaya çalışıyor. Buna rağmen Bakan Thomas-Symonds, "eğitim, çalışma ve seyahati kapsayan çok geniş bir program" üzerinde uzlaşma zemini bulmayı beklediğini ve bunun Temmuz zirvesinde "kutlanacak" bir gelişme olacağını söyledi.

"Son on yılı, Brexit sonrası sonuçları düşündüğümde, gençlerin (kaybettiği) fırsatlar beni gerçekten rahatsız eden konulardan biriydi" diyen Thomas-Symonds, Brüksel ile Londra'nın birlikte sunmaya çalıştığı imkânlardan "son derece gurur duyduğunu" da sözlerine ekledi.

Hükümetin Karşı Karşıya Olduğu Siyasi Baskılar

Bakanın bu değerlendirmeleri, Brexit referandumunun 10. yıldönümüne ve Başbakan Keir Starmer liderliğindeki Birleşik Krallık hükümetinde patlak veren bir kriz dönemine denk geliyor. Sağlık ve savunma bakanlarının ani istifalarıyla zayıflayan Starmer, İşçi Partisi içinden liderliğine yönelik meydan okumalarla karşı karşıya.

Eski sağlık bakanı Wes Streeting, bu hafta bir liderlik yarışını tetiklemek için gereken 81 İşçi Partili milletvekilinin desteğini sağladığını söylerken, Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın da perşembe günü yapılacak bir ara seçimde parlamentoda sandalye kazanması halinde yarışa katılması bekleniyor. Streeting, Birleşik Krallık'ın Brexit sonrası düzenlemelerine yönelik kamuoyu memnuniyetsizliğinden yararlanmaya çalışarak, geçen ay AB'den ayrılmanın ülkeyi "daha az zengin, daha az güçlü ve daha az söz sahibi" bırakan "felaket bir hata" olduğunu söyledi. Ayrıca Birleşik Krallık'ın geleceğinin "Avrupa ile ve bir gün de yeniden Avrupa Birliği'nin içinde" olduğunu belirtti.

IPSOS'un son anketleri, Birleşik Krallık halkının yüzde 60'a varan bir kesiminin ülkenin AB'ye yeniden katılmasını desteklediğini gösteriyor. Ancak Bakan Thomas-Symonds, kamuoyunun hükümetten çok da farklı bir noktada olmadığını savunarak, kapı kapı dolaşırken görüştükleri seçmenlerin geçmişin tartışmalarını yeniden yaşamak istemediğini, ancak Birleşik Krallık ile AB arasında daha yakın bir ilişkiyi desteklediklerini söyledi.

Bakan, Starmer'ın seçim bildirgesinde ortaya koyduğu AB ile Brexit sonrası ilişkileri "yeniden ayarlama" planını "iddialı" olarak nitelendirdi. "Bu, başından beri Başbakan için en öncelikli konulardan biri oldu" diyen Thomas-Symonds, Starmer'ın sadece iddia ortaya koymadığını, aynı zamanda hem kendisinin hem de hükümetin bunları hayata geçirebildiğini savundu.

Starmer, sadece partisi içindeki isyanla değil, seçmen nezdinde destek kaybıyla da karşı karşıya. Katı Brexit yanlısı Nigel Farage'ın partisi Reform UK, oy niyeti anketlerinde yaklaşık yüzde 26 ile ülke genelinde ilk sırada yer alıyor.

Hükümetinin, AB ile yapılacak yeni anlaşmaları olası bir gelecekte Reform'un liderliğindeki bir hükümetin kolayca yürürlükten kaldıramayacağı şekilde "güvenceye alma" peşinde olup olmadığı sorulduğunda Thomas-Symonds şöyle yanıt verdi: "Bir sonraki genel seçimde herhangi bir parti, maliyetleri yeniden işletmelerin sırtına yüklemek ya da bu hükümetin sağladığı seçenekleri gençlerin elinden almak isterse, o tartışmayı memnuniyetle yaparım."

"Herhangi bir anlaşmayı kalıcı kılmanın en iyi yolu, onun gençlere, işletmelere, Britanya halkına ve aynı zamanda Avrupalılara somut fayda sağlamasını güvence altına almaktır. Bunu başaracağımızdan çok eminim."

Nick Thomas-Symonds, Temmuz 2024'ten bu yana Birleşik Krallık'ın AB İlişkilerinden Sorumlu Bakanı olarak görev yapıyor. Hükümetin, Avrupa bloğuyla ekonomik, ticari ve siyasi ilişkileri "sıfırlamayı" hedeflediği müzakerelere liderlik ediyor.