Arnavutluk Başbakanı Rama Berlin'de: AB Genişlemesi İçin Cesaret Şart

Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Berlin'de Alman Doğu Avrupa Ekonomik İlişkiler Komitesi'nde yaptığı konuşmada, Avrupa'nın tarihi bir dönüm noktasında olduğunu belirtti ve AB'yi Helmut Kohl'ün cesaretini örnek almaya çağırdı.

Rama, "Berlin, belki de ömrümüzün en büyük jeopolitik dönüşümünün gerçeğe dönüştüğü yer. Ve bu, sadece bir duvar yıkıldığı için değil. Duvar yıkıldıktan sonra tarihin bir sonraki adımda ne talep ettiğini anlamaya cesaret eden bir lider çıktığı için. Helmut Kohl Alman yeniden birleşmesini idari bir mesele olarak görmedi; onu jeopolitik bir zorunluluk olarak gördü," dedi.

Arnavutluk lideri, Avrupa'nın da benzer bir ana yaklaştığını savunarak, "Gerçekliği prosedürler, tereddütler ve miras alınmış varsayımlarla yönetmeye devam etmenin, stratejik kararlar almaktan daha tehlikeli hale geldiği bir an bu. Benim yeni bir Helmut Kohl anı diye tarif edeceğim bir an," ifadesini kullandı.

Rama'ya göre AB, Batı Balkanlar'ı dışarıda bırakarak stratejik hata yapıyor. Enerji altyapısı, dijital ağlar, askeri hareketlilik ve kritik ham maddelerin önemine dikkat çeken Rama, bölgenin Avrupa'nın hedefleri açısından merkezi hale geldiğini vurguladı. "Avrupa'nın ihtiyaç duyduğu enerji koridorları bizim coğrafyamızdan geçiyor. Avrupa'nın arzuladığı dijital ağlar bizim topraklarımızı gerektiriyor. Avrupa'nın bir anda stratejik olduğunu yeniden keşfettiği kritik madenler bizim toprağımızın altında yatıyor. Bunu Çin anlıyor. Rusya elbette anlıyor. Avrupa da anlıyor ama kendi planlarını yazarken bunu zaman zaman unutuyor," dedi.

Rama, tam üyelik beklemek yerine aday ülkelerin kademeli olarak AB yapılarına entegre edilmesini önerdi: "Bizi Avrupa'nın stratejik mimarisine şimdiden dahil edin. Bize vetolar vermeden önce koltuklar verin. Komiserler vermeden önce katılım hakkı tanıyın. Tüm kurumsal süsleri bahşetmeden önce sorumluluk verin. Bizi Enerji Birliği'ne alın. Dijital Birlik'e alın. Ortak güvenlik çerçevelerine, ortak mali araçlara, ortak tedarik zincirlerine dahil edin."

Konuşmasının ikinci bölümünde Rama, yapay zekanın demokrasi için oluşturduğu tehdide değindi. "Sanayi Devrimi'nden bu yana ilk kez, teknolojik liderlik yalnızca kimin zenginleşeceğini değil, kimin egemen kalacağını da belirleyebilir" diyen Rama, Arnavutluk'un dijital dönüşüm programına dikkat çekti. Ancak algoritmaların propaganda makinelerinin işini dakikalar içinde yapabildiğini belirterek, "Bir algoritma artık, propaganda makinelerinin eskiden yıllar alan işini dakikalar içinde başarabiliyor," uyarısında bulundu.

Rama, askeri harcamaların tek başına yeterli olmadığını sorgulayarak, "Avrupa sadece füzelere karşı bir kalkana ihtiyaç duymuyor; aynı zamanda algoritmalar çağının da bir kalkanına ihtiyaç duyuyor," dedi.

Rama'nın konuşması, Jared Kushner ile bağlantılı tartışmalı turizm yatırımı projesine karşı büyüyen protestoların gölgesinde gerçekleşti. Proje, Sazan Adası ve yakınındaki kıyı şeridini kapsıyor. Hükümet projeyi ekonomik fırsat olarak sunarken, çevre örgütleri koruma altındaki habitatlar üzerindeki etkiden endişe duyuyor. Son haftalarda binlerce protestocu, flamingo maketleri taşıyarak sokaklara döküldü. Rama, protestoları sosyal medyada yanlış bilginin yayılmasına örnek göstererek, "Öfke, olguların konuşma fırsatı bulmasından çok önce milyonlarca görüntülenme üretti," dedi ve projeyi durdurma çağrılarını reddetti.

Bu arada, Arnavutluk'un Özel Yolsuzlukla Mücadele ve Organize Suçlar Yapısı (SPAK), uluslararası bir uyuşturucu kaçakçılığı ve kara para aklama şebekesine yönelik operasyon başlattı. Yaklaşık 150 milyon euro değerinde varlığa el konuldu. Rama, bu operasyonu ülkesinin AB üyeliğine hazır olduğunun kanıtı olarak sundu.

Rama, sözlerini şöyle tamamladı: "Avrupa'nın bugün cesarete ihtiyacı var. Adenauer'in cesaretine. Kohl'ün cesaretine. Yeniden birleşme cesaretine. Yenilik cesaretine. Genişlemenin bir hayırseverlik olmadığını kabul etme cesaretine."