Vergi Cezası Öncesi Erken Uyarı: Yapay Zekâ Destekli Bilinç Platformu Geliyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, mükelleflerin vergisel risklerini denetim öncesinde görmelerini sağlayacak Bilinç Platformu'nu bu yıl içinde kullanıma sunmaya hazırlanıyor. Yapay zekâ destekli bu yeni nesil dijital hizmet, mükelleflerin risklerini sayısal skorlarla değerlendirmelerine olanak tanıyacak.

Platformun Amacı

Platform, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı bir iletişim modeli kurmayı amaçlıyor. Mükellefler, herhangi bir denetim veya ceza sürecine girmeden önce kendi risklerini görerek gerekli değerlendirmeleri yapabilecek.

Nasıl Çalışacak?

İlk aşamada 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ve makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak. Mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde sunulacak. Yüksek puan alınan durumlarda sistem üzerinden riskleri bertaraf edecek rehberlik sağlanacak. Ayrıca, 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de platforma entegre edilerek parasal hareketlerden kaynaklanan riskler bildirilecek.

Karşı Taraf Riskleri de Görülecek

Platformda sahte belge kullanımı riskleri de önemli yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi sayesinde mükellefler, ticari ilişki içinde oldukları taraflardan kaynaklanan riskleri de "karşı taraf riski" olarak görebilecek. Böylece yalnızca kendi işlemleri değil, iş yaptıkları tarafların riskleri de değerlendirilebilecek.

İkaz Denetimi Yaklaşımı

Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek ikaz denetimi yaklaşımını destekleyecek. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmesinde fayda görülen hususlar hakkında bilgilendirme yapılacak. Ayrıca, talep eden mükellefler için vergi müfettişleri rehberlik çalışması yapmak üzere görevlendirilebilecek.

Bakan Şimşek'ten Açıklama

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi denetiminde "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" anlayışını tesis edeceklerini belirtti. Şimşek, "Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir bir sistemin kurulmasını sağlayacak" dedi.