TCMB Başkanı Karahan'dan Enflasyon ve Faiz Mesajı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, dezenflasyon sürecine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek, enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin yeterli düzeyde gerçekleşmemesinin ihtiyatlı duruşun devamını gerektirdiğini söyledi.

Enflasyon Yüzde 29,7'ye Geriledi

Bacacı Yatırım Holding tarafından İstanbul Finans Merkezi'ndeki Ziraat Kuleleri Oditoryumu'nda düzenlenen "Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi"nde konuşan Karahan, küresel ve bölgesel gelişmelerin enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

Karahan, yıllık enflasyonun 2024 Mayıs ayında yüzde 75,5'e yükselmesinin ardından uygulanan sıkı para politikasıyla önemli ölçüde gerilediğini belirtti. Jeopolitik gelişmelerin özellikle enerji fiyatları üzerinden arz yönlü baskılar oluşturduğunu ifade eden Karahan, yıllık enflasyonun nisandaki yüzde 32,4 seviyesinden 2,6 puan gerileyerek eylül itibarıyla yüzde 29,7'ye indiğini söyledi.

TCMB Başkanı, savaşın etkilerinin belirginleştiği mart-haziran döneminde enflasyonun ana eğiliminde yükseliş görüldüğünü, temmuzdan itibaren ise yeniden gerileme yaşandığını kaydetti.

Ana Eğilim Yüzde 23,7'ye Geriledi

Karahan, yıllıklandırılmış enflasyonun ana eğiliminin savaş döneminde yüzde 30'lar seviyesine yükseldiğini, eylül itibarıyla yüzde 23,7 seviyesine gerilediğini bildirdi. Bu oranın mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında olduğuna dikkat çekti.

Karahan, "Ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyretmesi, arz yönlü baskılar sönümlenirse, dezenflasyonun önümüzdeki dönemde hızlanarak devam edeceğine işaret ediyor" dedi.

Eylül itibarıyla enerji grubu dışındaki tüm ana gruplarda yıllık enflasyonun geçen yıla göre gerilediğini belirten Karahan, hizmet enflasyonunun 7 puan azalarak yüzde 37,7'ye indiğini söyledi. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık enflasyonun da yüzde 36,1'den yüzde 27,6'ya gerilediğini ifade etti.

Enerji Fiyatları Dezenflasyonu Yavaşlatıyor

Karahan, temel mal enflasyonunun yüzde 19,9'dan yüzde 15,9'a gerilediğini belirterek, zayıf talep koşullarının maliyet artışlarının fiyatlara geçişini sınırladığına işaret etti. Buna karşın enerji grubunda yıllık fiyat artışının yüzde 46,1 olduğunu belirten Karahan, dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını söyledi.

Kira artışlarının son aylarda belirgin şekilde yavaşladığını ifade eden Karahan, "Bu gelişme, hizmet enflasyonunda kira kaleminden gelen ataletin gücünü yitirdiğini gösteriyor" dedi.

Enflasyon Beklentileri İçin İhtiyatlı Duruş Mesajı

Karahan, önümüzdeki dönemde enflasyonun seyrinde enerji fiyatları başta olmak üzere arz yönlü gelişmelerin, talep koşullarının ve beklentilerin belirleyici olacağını söyledi.

İç talepte zayıf seyrin devam ettiğini belirten Karahan, üçüncü çeyrekte perakende satışların büyümesinin yavaşladığını ve kart harcamalarındaki çeyreklik artışın sınırlı kaldığını ifade etti.

"Enflasyon beklentileri ihtiyatlı duruşun sürdürülmesini gerektiriyor" diyen Karahan, yıl başında öngördükleri enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin henüz sağlanamadığını ve bunun dezenflasyon süreci açısından risk oluşturduğunu vurguladı.

Fonlardan Çıkışlar Mevduata Yöneldi

Karahan, yurt içi yerleşiklerin Türk lirası tercihinin güçlü kalmaya devam ettiğini belirtti. Özellikle ikinci çeyrekten itibaren TL mevduata girişlerin hızlandığını söyleyen Karahan, TL mevduatın payının yüzde 61'in üzerine yükseldiğini kaydetti.

Son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkışlar yaşandığını belirten Karahan, bu çıkışların büyük bölümünün mevduata yöneldiğini ve TL'nin payının yatırım fonları dahil veya hariç yüzde 61 seviyesinde kaldığını söyledi.

Rezervler 171 Milyar Dolara Yükseldi

TCMB Başkanı Karahan, cari açığın ikinci çeyrekte olumsuz dış koşullara rağmen gerilediğini belirterek jeopolitik risklerin devam etmesi nedeniyle enerji fiyatlarının yüksek seyrini sürdürdüğünü söyledi.

Karahan, 27 Şubat'ta 210 milyar dolar olan brüt rezervlerin savaşın etkisiyle 26 Haziran'da 149 milyar dolara gerilediğini, 25 Eylül itibarıyla ise 171 milyar dolara yükseldiğini açıkladı.

Karahan ayrıca, 27 Şubat sonrası rezervlerdeki gerilemenin 23 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını, swap hariç net rezervlerin 25 Eylül itibarıyla 40 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu bildirdi.

"Sıkı Para Politikası Duruşunu Kararlılıkla Sürdüreceğiz"

Karahan, fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve sağlıklı yatırım ortamı için önemli bir ön koşul olduğunu belirterek konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Son dönem verileri sıkı para politikasının etkisiyle enflasyon görünümünün iyileştiğini ima ediyor. Bununla birlikte jeopolitik gelişmeler yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor. Bu nedenle dezenflasyon konusundaki kazanımlarımızın devamını sağlamak için ihtiyatlı olmaya devam edeceğiz. Bu doğrultuda, fiyat istikrarı sağlanana kadar gerekli sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğimizi vurgulamak isterim."