Japonya'da üretici enflasyonu 3 yılın zirvesinde: Enerji şokları faiz artışı beklentisini güçlendiriyor

Küresel enerji piyasalarında Ortadoğu merkezli gerilimin derinleşmesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin tedarik riskleri, petrol ve nafta fiyatlarını yukarı çekerken Japonya'da maliyet baskılarını belirgin şekilde artırdı. Bu durum, demir dışı metallerden kimyasal ürünlere kadar birçok sektörde fiyatların sert yükselmesine yol açtı.

Capital Economics Asya-Pasifik Başekonomisti Abhijit Surya, üretici enflasyonundaki güçlü seyrin Japonya Merkez Bankası'nı (BoJ) önümüzdeki toplantıda faiz artışına yönelteceğini belirtiyor. Surya ayrıca bankanın ilerleyen dönemde para politikasını daha da sıkılaştırabileceğini ve yaklaşık dört ayda bir düzenli faiz artışlarına gidebileceğini öngörüyor. Aylık bazda da toptan fiyatlar yükselişini sürdürdü. Nisan ayında revize edilen %2,8'lik artışın ardından Mayıs'ta %0,9'luk yeni bir yükseliş kaydedildi.

Zayıflayan yen, ithalat maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıyı daha da güçlendirdi. Yen bazlı ithalat fiyat endeksi ise yıllık %25,5 artışla Kasım 2022'den bu yana en hızlı seviyeye çıktı. Öte yandan ihracat tarafında özellikle yapay zekâ çiplerine yönelik küresel talep, fiyat endeksini yıllık %20,6 yükselterek enerji kaynaklı kayıpları kısmen dengeledi.

Dai-ichi Life Research Institute Başekonomisti Yoshiki Shinke, artan iş gücü ve hammadde maliyetleri nedeniyle şirketlerin fiyatlama davranışlarında köklü bir değişim yaşandığını ifade ediyor. Buna göre firmalar, yükselen maliyetleri artık tüketiciye çok daha hızlı ve yaygın şekilde yansıtıyor. Tokyo Shoko Research tarafından yayımlanan bir ankete göre, Japon şirketlerinin %80'inden fazlası Ortadoğu'daki çatışmalardan olumsuz etkilendiğini belirtti. Firmaların %73,3'ü ise özellikle petrol kaynaklı girdi maliyetlerindeki artıştan şikâyetçi.

Teikoku Databank verileri, gıda ve içecek sektöründe Temmuz ayında 2.269 ürünün fiyatının artırılmasının planlandığını ortaya koydu. Bu sayı, Haziran ayındaki 1.078 ürünün iki katından fazla artışa işaret ediyor. Japonya Merkez Bankası, 2024 yılında %2 enflasyon hedefinin kalıcı olarak sağlandığı gerekçesiyle uzun süredir uygulanan genişleyici para politikasını sonlandırmıştı. Banka, artan enflasyon baskısıyla birlikte faiz artırımlarına yeniden başlamış ve son olarak Aralık ayında adım atmıştı.

Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği yüksek enerji maliyetleri, özellikle ithalata bağımlı Japon ekonomisinde fiyat dinamiklerini yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor. BoJ Başkanı Kazuo Ueda'nın son açıklamaları, 16 Haziran'daki toplantıda politika faizinin %0,75'ten %1,00'e yükseltilme ihtimalinin piyasalarda büyük ölçüde fiyatlandığını gösteriyor.