ABD'de enflasyon ve iş piyasası Fed'i zorluyor: Warsh'ın ilk toplantı mesajları kritik!

ABD'de açıklanan son veriler, Fed'in yeni başkanı Kevin Warsh'ın enflasyonun yükseldiği ve istihdamın güçlü kaldığı bir ekonomik ortamda göreve başladığını gösteriyor. ABD-İsrail-İran Savaşı'nın etkisiyle petrol fiyatlarının yükselmesi, ülkede enflasyonun 3 yılın ardından ilk kez yüzde 4'ün üzerine çıkmasına yol açtı. Bu tablo, Warsh'ı bir yandan Beyaz Saray'ın faiz indirimi baskıları, diğer yandan yükselen enflasyonun gerektirdiği daha sıkı para politikası arasında hassas bir denge kurmaya zorluyor.

Warsh, 16-17 Haziran'da düzenlenecek Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına ilk kez başkanlık edecek. Piyasalar, Warsh'ın toplantı sonrası yapacağı açıklamaları dikkatle bekliyor.

Artan Enerji Maliyetleri Enflasyonu Körüklüyor

ABD Çalışma Bakanlığı'nın bu hafta açıkladığı verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 arttı. Yıllık bazda bu, Nisan 2023'ten bu yana en yüksek artış oldu. Fed'in yüzde 2'lik hedefinin yaklaşık iki katı seviyesindeki enflasyon, enerji maliyetlerindeki artıştan kaynaklandı. Enerji endeksi, aylık enflasyonun yüzde 60'ından fazlasını oluştururken, enerji maliyetleri aylık yüzde 3,9, yıllık yüzde 23,5 arttı.

Ekonomistler, yapay zeka yatırımları ve gümrük tarifelerinin de fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu belirtiyor. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise mayısta aylık yüzde 1,1, yıllık yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Bu, ÜFE'nin Kasım 2022'den bu yana en yüksek yıllık artışı oldu.

İş Gücü Piyasası Dayanıklılığını Koruyor

Enflasyon verileri, Fed'in yakından izlediği istihdam verilerinin ardından geldi. Tarım dışı istihdam mayısta 172 bin kişi artarak beklentileri aştı. İşsizlik oranı ise yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Önceki aylara ait veriler yukarı yönlü revize edildi ve iş gücü piyasasının dayanıklılığını koruduğuna işaret etti.

Fed'in Gelecek Hafta Faizi Sabit Tutması Bekleniyor

Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit tutacağını kesin olarak öngörüyor. Ancak enflasyonun yüksek seyretmesi, yıl içinde faiz artırımı ihtimalini de gündemde tutuyor. Warsh, şu ana kadar para politikasına dair net bir sinyal vermedi.

ING Amerika Araştırma Bölgesel Başkanı Padhraic Garvey, enflasyonun yılın ikinci yarısının büyük bölümünde yüzde 4'ün üzerinde kalacağını öngördü. Garvey, "Finansal piyasalar bu yıl için 25 baz puanlık bir Fed faiz artışını fiyatlıyor ve 2027'de ikinci bir artış ihtimalini yüzde 70 olarak görüyor. Karar çok zor olacak ancak Fed'in şahin bir tavır sergilese de enerjiyle bağlantılı kısa vadeli enflasyonu göz ardı ederek faiz oranlarını sabit tutmayı tercih edeceğini düşünüyoruz." dedi.

Garvey, mevcut durumda 2022'de görülen geniş tabanlı ve kalıcı enflasyonu tetikleyecek türden bir tüketici talebi ivmesi olmadığını, yılın ikinci yarısında enerji kaynaklı yayılma etkilerinin hafifletilmesine yardımcı olacak faktörlerin ortaya çıkmasının beklendiğini ifade etti. Hem finansal piyasa hem de tüketici enflasyon beklentilerinin tolere edilebilir sınırlar içinde kaldığını belirtti. 2027'de petrol fiyatlarında enflasyonu aşağı çekecek daha büyük düşüş alanı gördüklerini söyleyen Garvey, "Her ne kadar faiz indirimi ihtiyacına olan inancımız zayıflamış olsa da çekirdek enflasyonun daha ılımlı seyretmesi ve enflasyonun yeniden yüzde 2'nin altına gerilemesi, Fed'e önümüzdeki yıl politika faizlerini nötr seviyeye çekmeye başlama alanı tanıma ihtimali bulunuyor." dedi.

American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin ise yıllık manşet tüketici enflasyonun yüksek olmasına rağmen aylık çekirdek enflasyonun yüzde 0,2'ye gerilemesini enerji fiyatlarındaki artışın geniş kategorilere yansımadığı şeklinde yorumladı. Çekirdek mal fiyatlarının durağan seyretmesinin gümrük vergilerinin etkisinin büyük ölçüde sona erdiğini gösterdiğini belirten Kamin, "İş gücü piyasası verilerinin güçlü gelmesi ve manşet enflasyonun yüksek seyretmesi nedeniyle Fed'in faiz indirimine gitmesi olası görünmüyor. Fed'in birkaç toplantı boyunca, hatta yıl sonuna kadar faizleri sabit tutacağını düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi, mayıs TÜFE ve ÜFE verilerinin enflasyonun yıllık bazda yüzde 4'e yakın seyredeceğini ve bunun Fed'in hedefinin iki katı olduğunu gösterdiğini belirtti. Zandi, "Bu rahatsız edici derecede yüksek enflasyonla Fed'in yakın zamanda faiz indirimine gitme ihtimali bulunmuyor." değerlendirmesinde bulundu. Bu yıl para politikasında değişiklik yapılmamasının en olası senaryo olduğunu aktaran Zandi, enflasyon beklentilerinin yükselmeye devam etmesi halinde Fed'in bir sonraki adımının faiz artırımı olabileceğini ifade etti. Zandi, "Fed'in öncelikli odağı enflasyonu yeniden düşürmektir ve bunu zamanında başarmak için gerekirse ekonomiden fedakarlık yapacaktır." dedi.