Özbekistan kritik minerallerde vites yükseltti: 3 trilyon dolarlık kaynak ekonomiye kazandırılacak

Kritik minerallere yönelik küresel talebin artması, Özbekistan'ın madencilik politikalarında yeni bir dönemin kapısını araladı. Taşkent yönetimi, yalnızca yer altı kaynaklarını ihraç eden bir ülke olmak yerine, bu kaynakları işleyerek yüksek katma değerli ürünler üreten bölgesel bir sanayi merkezi olmayı hedefliyor.

Kritik Minerallerde 3 Trilyon Dolarlık Potansiyel

Özbekistan yönetimine göre ülkenin sahip olduğu mineral rezervlerinin toplam değeri 3 trilyon doların üzerinde bulunuyor. Özellikle bakır, lityum, nadir toprak elementleri, tungsten ve molibden gibi stratejik minerallerin enerji dönüşümü, savunma sanayisi ve ileri teknoloji sektörlerinde artan önemi, yatırımları hızlandıran temel unsurlar arasında yer alıyor. Yetkililer, ham madde ihracatına kıyasla işlenmiş ürün üretiminin ülke ekonomisine çok daha yüksek gelir sağlayacağını vurguluyor.

2 Milyar Dolarlık Yatırım Atağı

Hükümet, kritik mineralleri kapsayan 25 farklı sahada yaklaşık 100 yatırım projesini hayata geçirmeyi planlıyor. Toplam büyüklüğü 2 milyar dolara ulaşan projeler kapsamında yeni işleme tesisleri ve sanayi kümeleri kurulacak. Semerkant'ta oluşturulacak yeni sanayi kümesinin önümüzdeki dört yıl içinde yıllık 44 bin ton işleme kapasitesine ulaşması hedefleniyor. Taşkent'te kurulacak molibden kümesi ise ham madde çıkarımından nihai ürün üretimine kadar uzanan entegre bir üretim zinciri oluşturacak.

ABD'den Özbekistan'a Artan İlgi

Kritik minerallerde tedarik güvenliğini güçlendirmeyi hedefleyen ABD de Özbekistan'a yönelik ilgisini artırıyor. ABD İhracat-İthalat Bankası (EXIM) yetkilileri, Taşkent'teki yatırım forumuna şimdiye kadar ülkeye gelen en büyük Amerikan iş heyetinin katıldığını açıkladı. Washington yönetimi, son yıllarda Çin'in kritik minerallerdeki işleme ve rafinaj hakimiyetine alternatif oluşturmak amacıyla yurt dışındaki projelere sağladığı finansman desteğini genişletiyor.

Yatırımcıların Önceliği: Şeffaflık ve Güven

Uzmanlar, zengin yer altı kaynaklarının tek başına yatırım çekmek için yeterli olmadığını belirtiyor. Uluslararası yatırımcılar, projelere finansman sağlamadan önce uluslararası standartlara uygun rezerv raporları, kapsamlı fizibilite çalışmaları ve net bir hukuki çerçeve görmek istiyor. OECD ve EITI temsilcileri de yatırım kararlarında şeffaflık, güçlü yönetişim mekanizmaları ve öngörülebilir düzenlemelerin kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekiyor.

Çin'e Alternatif Olma Hedefi

Küresel kritik mineral sektöründe işleme ve rafinaj kapasitesinin büyük kısmını elinde bulunduran Çin, pazardaki lider konumunu koruyor. Ancak uzmanlar, doğru yatırımların ve etkin sanayi politikalarının uygulanması halinde Özbekistan'ın küresel tedarik zincirlerinde önemli bir alternatif üretim merkezi haline gelebileceğini değerlendiriyor. Artan küresel talep karşısında Özbekistan, yalnızca yer altı kaynaklarını ihraç eden bir ülke değil, yeni sanayi dönüşümünün şekillendirici aktörlerinden biri olmayı hedefliyor.