Yayın Balıklarında İlk Bulaşıcı Kanser Tespit Edildi

Kanada ve ABD sınırındaki Memphremagog Gölü'nde yaşayan kahverengi yayın balıklarının yaklaşık üçte birinde siyah lekeler ve şişlikler tespit edildi. Genetik incelemeler, bu oluşumların balıklar arasında yayılabilen nadir bir melanom türü olabileceğini ortaya koydu. Araştırma doğrulanırsa, bu durum balıklarda bilinen ilk bulaşıcı kanser vakası olacak.

Genetik Benzerlik Bilim İnsanlarını Şaşırttı

Araştırmacılar, sağlıklı ve hasta balıklarla tümörlerden alınan örnekleri karşılaştırdı. Normalde kanser hücrelerinin, üzerinde geliştikleri canlının hücrelerine genetik olarak benzemesi beklenirken, bu kez farklı bir tablo ortaya çıktı. Tümör hücreleri, bulundukları balıklardan çok birbirlerine benziyordu. Bu durum, kanserli hücrelerin bir balıktan diğerine geçmiş olabileceği ihtimalini güçlendirdi. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, bulaşıcı kanserin doğada son derece nadir görüldüğüne dikkat çekti. Daha önce benzer kanser türleri yalnızca Tazmanya canavarlarında, köpeklerde ve bazı kabuklu deniz canlılarında tespit edilmişti.

Siyah Lezyonlar Büyük Selin Ardından Görüldü

Balıkçılar, Memphremagog Gölü'nde siyah lekeli ve yumrulu yayın balıklarını ilk kez 2012 yılında bildirdi. Bu tarih, Irene fırtınasının yol açtığı büyük sel felaketinden yaklaşık bir yıl sonrasına denk geldi. Bölge halkı, sel sularının göle kanserojen maddeler taşımış olabileceğinden şüphelendi. Yapılan testler kesin bir sonuca ulaşmadı. Ancak mayıs ayında yayımlanan başka bir araştırmada, tümörlü balıkların derisinde aralarında çinko ve kanserojen arsenik de bulunan yedi metalin daha yüksek seviyelerde olduğu belirlendi.

Araştırmacılar başlangıçta hastalığın bir virüsten kaynaklanabileceğini düşündü. Genetik testlerde virüs izine rastlanmadı. Balıkların akraba çiftleşmesi nedeniyle kansere yatkın hale gelmiş olabileceği ihtimali de incelendi, ancak popülasyonun genetik çeşitliliğinin yüksek olduğu görüldü.

Hastalık Çiftleşme Döneminde Yayılıyor Olabilir

Tümörlerin yalnızca yetişkin balıklarda görülmesi, bulaşmanın üreme döneminde gerçekleşebileceği ihtimalini gündeme getirdi. Yayın balıkları yumurtlama sırasında büyük gruplar oluşturuyor ve birbirleriyle yakın temas kuruyor. Bilim insanlarına göre balıkların göğüs yüzgeçlerinin arkasındaki dikenler, temas sırasında diğer balıkların derisini yaralayabilir. Kolayca parçalanabilen tümör hücreleri de bu yaralardan başka bir balığın vücuduna girebilir.

Ancak araştırmacılar, kanserin bir balıktan diğerine geçtiğini laboratuvar ortamında henüz doğrudan göstermedi. Bu nedenle bazı uzmanlar "bulaşıcı kanser" tanımının kullanılması için erken olduğunu savunuyor. Çalışmada yer almayan bazı kanser araştırmacıları ise tümörler arasındaki genetik benzerliğin oldukça güçlü bir kanıt olduğu görüşünde.

Bazı Balıklar Hastalıkla Uzun Süre Yaşayabiliyor

Kanserin balıkları ne kadar ağır etkilediği henüz net değil. Bazı örneklerde hastalığın beyin ve karaciğer gibi organlara yayıldığı görüldü. Buna karşılık, üzerinde lezyon bulunan birçok balığın genel durumunun iyi olduğu belirlendi. Yaşlı balıklarda da tümörlere rastlanması, bazı hayvanların hastalıkla uzun süre yaşayabildiğini düşündürüyor.

Benzer tümörlü yayın balıkları Quebec'teki Magog Gölü ile Maine ve New Hampshire'daki bazı göllerde de bulundu.

Tümörlü Balıkların Yenmesi Önerilmiyor

Kanserli balıkların insan sağlığına zarar verdiğini gösteren bir kanıt bulunmuyor. Buna rağmen Quebec Çevre Bakanlığı, üzerinde tümör bulunan balıkların tüketilmemesini tavsiye ediyor. Yetkililer ayrıca Quebec'teki farklı göllerde benzer siyah lekeli balık yakalayan kişilerden fotoğraf göndermelerini istiyor. Bu bildirimlerin, hastalığın hangi su kaynaklarına yayıldığının takip edilmesine yardımcı olması bekleniyor.