Terörsüz Türkiye İçin 12 Maddelik Teklif Komisyondan Geçti

TBMM Adalet Komisyonu, Terörsüz Türkiye sürecinde terör örgütünün silah bırakmasının hukuki altyapısını oluşturacak Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'ni kabul etti. Komisyon, cuma günü saat 15.30'da toplandı ve 8 Ağustos sabah saat 09.00'a kadar kesintisiz çalıştı. Yaklaşık 17,5 saat süren maratonun ardından çerçeve yasa teklifi kabul edildi.

Görüşmeler sırasında milletvekillerine yiyecek, içecek, meyve ve tatlı ikramı yapıldı; salonun kalabalık olması nedeniyle sıcaklık zaman zaman dayanılmaz hale geldi. İYİ Parti'nin teklife karşı çıkması nedeniyle sık sık tansiyon yükseldi, hatta iş kavgaya kadar vardı. Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlandığını belirtip maddelere geçilmesini oylamaya sununca İYİ Partililer itiraz etti. Karşılıklı atışmalarda sesler yükseldi; İYİ Parti Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz, Yüksel'in bulunduğu Başkanlık Divanı'na yürümeye çalıştı.

İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş'ın, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile ilgili sözleri de gerilime neden oldu. MHP Sakarya Milletvekili Muhammet Levent Bülbül, sözlere tepki göstererek "Ağzını topla. MHP liderine böyle diyemezsin" dedi ve İYİ Partili milletvekillerinin üzerine yürüdü.

367 milletvekilinin imzasını taşıyan teklif, komisyonda AK Parti, MHP, DEM Parti ve CHP'nin oylarıyla kabul edildi. Yeni Partili üyeler ise bölündü. Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül ile Karaman Milletvekili İsmail Atakan ne kabul ne de ret oyu kullandı. İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer ise kabul oyu verdi. Komisyon üyesi olmayan ancak toplantıyı yakından takip eden Yeni Parti İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Genel Kurul sürecinde kabul oyu vereceklerini dile getirdi. Düzenlemeye karşı çıkan İYİ Partililer ise teklifin tümü üzerindeki oylamaya katılmadı.

Teklifte yalnızca 2. maddede değişiklik yapıldı. "PKK ve KCK'ya bağlı bütün yapılar" ifadesi, tanımla uyumlu olması amacıyla "bununla bağlantılı her türlü yapı" olarak güncellendi.

Çerçeve yasa teklifinin bugün Genel Kurul'da ele alınması planlanıyordu. Ancak görüşmelerin uzun sürmesi nedeniyle Genel Kurul süreci 10 Ağustos tarihine ertelendi.

12 Maddelik Teklifin Kapsamı

Teklifle, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesi amaçlanıyor.

Düzenleme, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgüt propagandası yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve örgüt lehine işlenen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçları kapsıyor.

Teklifte, "örgüt" kavramı PKK/KCK terör örgütü ve bununla bağlantılı her türlü oluşum olarak tanımlanırken, "kurul" ise düzenleme uyarınca oluşturulacak kurulu ifade ediyor.

Soruşturma ve Kovuşturmalarda Erteleme Şartları

Teklife göre, örgütün fiili varlığına son verdiği ve silahlarını teslim ettiğinin tespitine ilişkin Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanması koşuluyla, kapsama giren suçlardan yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ertelenecek. Erteleme süresi, üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl olacak.

Erteleme kapsamı dışında tutulan suçlar ise şöyle: Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar.

Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecek. Bu suçlarla ilgili dosya ve deliller, erteleme süresince muhafaza edilecek. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek ve Hazineye irat kaydedilecek.

Kararlar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilecek. Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek. Mahkeme tarafından verilen kovuşturmanın ertelenmesi kararlarına karşı da 2 hafta içinde itiraz edilebilecek.

Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş suçlarla ilgili bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmalar, Kurulun iznine bağlı olacak.

Erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilecek; koşulları bulunması halinde kaldırılmasına karar verilecek. İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecek.

Erteleme Kararlarının Kaydı ve Yeniden Suç İşlenmesi

Verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde belirlenen amaç için kullanılabilecek.

Erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacak. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı ertelenmeyecek ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğacak. Süre suç işlenmeksizin geçirilirse kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.

Mahkumiyet Cezalarının İnfazının Ertelenmesi

Örgütün fiili varlığına son verdiğinin tespiti ve Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın yayımlanması koşuluyla, kapsama giren suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanların cezalarının infazı 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenecek.

Bu hüküm, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecek. Erteleme süresi içinde cezada zamanaşımı işlemeyecek. İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek.

Erteleme kararları sisteme kaydedilecek ve yalnızca yetkili mercilerce istenmesi halinde kullanılabilecek. Erteleme süresi içinde terör suçu işlenirse infaz hakimi erteleme kararını kaldırarak cezanın infazına devam edecek. Süre suç işlenmeksizin geçirilirse verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.

Takip, Koordinasyon ve Uygulama Hükümleri

Teklif kapsamındaki faaliyetlerin takibi ve değerlendirilmesi, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında; Adalet, Dışişleri, İçişleri, Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nden oluşan Kurul tarafından yapılacak. İhtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturulabilecek, bakanlık, kurum ve kuruluş temsilcileri ile gerekli görülen kişiler toplantılara davet edilebilecek.

Kurul, örgütün tasfiyesine ilişkin gözlem raporlarına göre dönemsel değerlendirme yapacak. Gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunacak.

Erteleme kararları, Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın yayımlanmasını müteakip dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilecek. Gerekli görülmesi halinde, soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması sulh ceza hakimliğinden veya mahkemesinden; mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun kaldırılması ise infaz hakimliğinden talep edilecek. Bu kararlara karşı itiraz edilebilecek.

Hak yoksunluğunun kaldırılması talebinde bulunabilmek için 5 yıllık erteleme kararlarında karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık erteleme kararlarında ise 3 yıl geçmiş olması gerekecek.

Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirecek. TBMM Başkanlığınca, düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak. Kurulun sekretarya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.

Silah ve Malzeme Teslimi

Teklif kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacak. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Teklif hükümleri, Milli Güvenlik Kurulu Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip 6 ay içinde bu düzenlemeden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacak.

Teklif kapsamında verilen görevler ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilecek. Bu görevleri yerine getiren kişilerin hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.