Alihan Kuriş Operasyonunda Almanya Hattı ve FETÖ İzi

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında, Alihan Kuriş'in liderliğini yaptığı belirtilen yapılanmaya yönelik 17 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Aralarında Kuriş'in de bulunduğu 30 şüpheli gözaltına alındı. Yapılanmayla bağlantılı şirketlerin mali hareketleri de MASAK tarafından mercek altına alındı.

MASAK raporunda; bazı şirketlerin özellikle 2020 sonrasında finansal işlem hacimlerinde dikkat çekici artış yaşadığı, şirket bölünmeleri ve devirleri gerçekleştirildiği, yüksek tutarlı transferler ile kaynağı açıklanmaya muhtaç finansal hareketlerin bulunduğu belirlendi. Operasyonun ardından gözler Türkiye sınırlarının dışına, Süleymancıların Almanya yapılanmasına çevrildi.

Süleymancı Yapılanmanın Yeni Üssü: Köln

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Alihan Kuriş'in 2016'da yapının başına geçmesinin ardından faaliyetlerin daha gizli hale geldiğini açıkladı. Köln'de inşa edilen yeni genel merkezin yatırım değerinin yaklaşık 70 milyon dolara ulaştığı belirtilirken, faaliyetlerin gelecekte bu merkeze taşınabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Süleymancıların Almanya'daki kurumsal yapılanması olarak bilinen İslam Kültür Merkezleri Birliği (VIKZ), ülkede yaklaşık 300 cami ve eğitim derneğinden oluşan bir ağ üzerinden faaliyet gösteriyor. Köln-Müngersdorf'ta inşa edilen yeni komplekste yönetim birimlerinden öğrenci konaklama alanlarına, eğitim bölümlerinden ibadethaneye kadar geniş bir yapılanma bulunuyor. Türkiye'de Alihan Kuriş'e yönelik operasyon sürerken Almanya'da böylesine büyük bir merkezin yükselmesi, yapılanmanın gelecekteki ağırlık merkezinin Köln olacağı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

FETÖ Gölgesi: Gülen'in Cenazesinden Aynı Hutbeye

Süleymancılar dosyasının en dikkat çekici başlıklarından biri, FETÖ ile ortaya çıkan temas ve paralellikler oldu. FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in ABD'de düzenlenen cenaze törenine Süleymancı yapılanmadan isimlerin katıldığı, Alihan Kuriş'in ABD'deki yapıdan bir heyetin cenazeye gitmesini istediği kamuoyuna yansıdı. Kuriş'in bununla da kalmayıp farklı ülkelerdeki yurtlarda Gülen için hatim okutulması ve dua edilmesi talimatı verdiği öne sürüldü.

Bu yakınlaşmanın ardından Almanya'da ortaya çıkan bir başka ayrıntı, dikkatleri yeniden iki yapıya çevirdi. VIKZ, 4 Nisan 2025 tarihli Cuma hutbesini "İbadette Devamlılığın Lüzumu" başlığıyla yayımladı. Hutbenin girişinde Hicr Suresi'nin 99. ayetine yer verildi ve ardından Allah katında en sevimli amelin "az da olsa devamlı yapılan amel" olduğu anlamındaki hadis kullanıldı. Aynı hafta Almanya merkezli FETÖ çizgisindeki yayın da "Ramazanda Kazandığımız Güzel Hasletlerimizi Devam Ettirme" başlıklı Cuma hutbesi yayımladı.

Paralellik yalnızca konu başlığında kalmadı. İki hutbede de aynı Hicr 99. ayeti ve aynı "devamlı amel" hadisi kullanıldı. Aynı hafta aynı tema, aynı ayet ve aynı hadisin tercih edilmesi dikkat çekti. Diyanet İşleri Başkanlığının aynı günkü Cuma hutbesi ise bu iki metinden tamamen farklıydı:

• VIKZ: "İbadette Devamlılığın Lüzumu"
• FETÖ çizgisindeki yayın: "Ramazanda Kazandığımız Güzel Hasletlerimizi Devam Ettirme"
• Diyanet: "Güçlü Bir Toplumun İnşasında Anne Babanın Rolü"

FETÖ'nün "Diyalog" Yöntemi Almanya'da da Karşımıza Çıkıyor

FETÖ'nün yurt dışında yıllarca kullandığı en önemli meşruiyet araçlarından biri "dinlerarası diyalog" faaliyetleri oldu. VIKZ'nin de Katolik Kilisesi, diğer Hristiyan toplulukları ve Yahudi kuruluşlarla uzun yıllara yayılan dinlerarası diyalog faaliyetleri yürüttüğü görülüyor. Bu ilişkinin en dikkat çekici örneklerinden biri, VIKZ'nin 50. kuruluş yıl dönümünde yaşandı. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, 16 Eylül 2023'te Köln'de gerçekleştirilen programa katılarak konuşma yaptı. Alman Piskoposlar Konferansı Dinlerarası Diyalog Alt Komisyonu Başkanı Bertram Meier de törende hazır bulundu.

Meier, VIKZ için şu ifadeleri kullandı: "VIKZ bugün de kültürler ve dinler arasında pek çok köprü kuruyor. Katolik Kilisesi ve diğer dini topluluklar için değerli bir diyalog ortağıdır." Bu unsurlar tek başına hukuki anlamda iki yapının aynı örgütsel yapı olduğunu göstermese de FETÖ ile Süleymancı yapılanma arasındaki temas ve yöntem benzerliğini tartışmaların merkezine taşıyor.

7 Ekim Sonrası İsrail Çizgisi

VIKZ'nin İsrail-Filistin meselesinde aldığı pozisyon da dikkat çekiyor. Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e yönelik operasyonunun ardından Almanya Federal İçişleri Bakanlığında 11 İslami kuruluş bir araya geldi. VIKZ de toplantıya katılarak ortak açıklamaya imza attı. Bildiri, Hamas'ın 7 Ekim eylemini açık şekilde "terör saldırısı" olarak nitelendirdi ve en güçlü ifadelerle kınadı.

VIKZ'nin yer aldığı bir başka açıklamada ise Hamas için çok daha sert ifadeler kullanıldı. Kuzey Ren-Vestfalya yönetimiyle gerçekleştirilen görüşmenin ardından yayımlanan Almanca metinde geçen ifadenin Türkçe karşılığı, "Hamas'ın İsrail halkına yönelik vahşeti" şeklinde oldu. Açıklamada ayrıca Hamas'ın saldırılarının Almanya sokaklarında övülmesine veya küçümsenmesine izin verilmemesi gerektiği vurgulandı. Filistinli sivillere yönelik kayıpların önlenmesi çağrısı da bildiriye girdi. Hamas'a karşı kullanılan sert dil ve VIKZ'nin Alman makamlarıyla aynı açıklamalarda yer alması dikkat çekti.

Steinmeier'den VIKZ'ye Üst Düzey Temas

VIKZ'nin Almanya'daki ilişkiler ağı yalnızca dini kuruluşlarla sınırlı değil. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier'in 50. yıl programına bizzat katılması, yapılanmanın Alman devlet kurumlarıyla kurduğu ilişkinin en üst düzey örneklerinden biri oldu. VIKZ'nin farklı etkinliklerinde Federal Meclis ve eyalet parlamentolarından milletvekilleri, bakanlık bürokratları, emniyet yöneticileri ve diplomatik temsilciler de yer aldı.

Kuzey Ren-Vestfalya'daki gençlik ve eğitim kurumlarıyla ilişkiler, VIKZ tarafından "uzun yıllara dayanan ve güvene dayalı işbirliği" ifadeleriyle tanımlandı. VIKZ ayrıca Alman Federal İçişleri Bakanlığı bünyesinde yürütülen Almanya İslam Konferansı çalışmalarında da yer alıyor.

Almanya Dosyasında Birleşen Başlıklar

Alihan Kuriş'e yönelik operasyonun ardından Süleymancıların Almanya dosyasında yan yana gelen başlıklar dikkat çekiyor: FETÖ elebaşı Gülen'in cenazesine giden heyet, aynı hafta aynı ayet ve aynı hadisin kullanıldığı hutbeler, FETÖ'nün yıllarca kullandığı dinlerarası diyalog modelini hatırlatan faaliyetler, Hamas'ın 7 Ekim eylemini "terör saldırısı", Hamas'ın eylemlerini ise "İsrail halkına yönelik vahşet" olarak tanımlayan bildiriler ve Almanya Cumhurbaşkanı Steinmeier'den eyalet bürokratlarına uzanan temaslar... Bütün bunların merkezinde Köln'de yükselen 70 milyon dolarlık dev merkez bulunuyor. Türkiye'deki operasyonun ardından gözler, Alihan Kuriş yönetimindeki Süleymancıların Almanya hattına çevrildi.