Soruşturma Yürütülen Memurların Hakları Nelerdir?

Görevden Uzaklaştırma ve Yasal Dayanak

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Görevden uzaklaştırma" başlıklı 137’nci maddesinde, "Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir." hükmü yer alır.

Aynı Kanun’un "Ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma" başlıklı 140’ıncı maddesinde ise "Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memurları da 138’inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilirler." ifadesi bulunmaktadır.

Kanunda ayrıca görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülükleri, tedbirin kaldırılması halinde yapılacak işlemler ve memurun göreve tekrar başlatılmasının zorunlu olduğu haller düzenlenmiştir.

Sosyal Denge Tazminatı ve Sayıştay Kararı

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15’inci maddesinde, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği belirtilmiştir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.

Sayıştay 1. Dairesinin 18/12/2018 tarihli ve K.10730 nolu Kararında, 657 sayılı Kanun’un "Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü" başlıklı 141’inci maddesindeki "Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. ..." hükmü esas alınarak söz konusu tazminatın ödenmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Kararda, sosyal denge tazminatının dayanağının 657 sayılı Kanun değil; 375 sayılı KHK ve 4688 sayılı Kanun ile bunlara istinaden düzenlenen "Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi" olduğu vurgulanmıştır.

Memurların Hakları

1. Görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan, gözaltına alınan veya açığa alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi; göreve tekrar başlatılmaları halinde ise aylıklarının kesilmiş olan üçte biri ödenir.
2. Görevden uzakta geçirilen süre, göreve dönüş sonrasında kanunda belirtilen şartların sağlanması halinde kademe ilerlemesinde veya derece yükselmesinde değerlendirilir.
3. Emeklilik şartlarının sağlanması durumunda, Devlet memurlarına tanınan bir hak olarak emeklilik talebinde bulunulabilir.
4. Yıllık izin memura tanınan bir haktır ve görevden uzaklaştırılan dönemde bu haktan yararlanılabilir.
5. Sosyal denge tazminatının sosyal denge sözleşmesi ile belirlendiği, kapsama dahil personele her ay aylıkları ile birlikte ödendiği dikkate alındığında; ilgili sendika ile yapılan sosyal denge sözleşmesinde görevden uzaklaştırılan personele sosyal denge tazminatının ödenip ödenmeyeceği konusunda hüküm bulunması halinde bu hüküm uygulanır.