ABD İran Görüşmeleri İlk Tur Sona Erdi, Mekanizmalar Kuruldu

ABD ile İran arasında İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında gerçekleşen müzakerelerin ilk turu sona erdi. Arabulucular Pakistan ve Katar tarafından yapılan ortak açıklamada, görüşmelerin olumlu ve yapıcı bir atmosferde geçtiği belirtildi.

Açıklamada, sürece siyasi gözetim sağlayacak bir Üst Düzey Komite kurulması konusunda anlaşmaya varıldığı kaydedildi. Başmüzakereciler düzenli olarak bu komiteye rapor sunacak. Ayrıca, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılmasını öngören bir yol haritası üzerinde uzlaşıldığı bildirildi.

Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçiş için taraflar arasında bir iletişim hattı kurulması kararlaştırıldı. Bu hat, kazaların ve iletişim hatalarının önlenmesini amaçlıyor. Açıklamada, "Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli bir şekilde geçişini sağlamak amacıyla, ... taraflar arasında bir iletişim hattı oluşturulmuştur." denildi.

Lübnan ile ilgili olarak, taraflar askeri operasyonların sona erdirilmesi için bir çatışma önleme mekanizması kurulması konusunda mutabık kaldı. Bu mekanizma, Lübnan Cumhuriyeti ile taraflar arasında arabulucuların kolaylaştırıcılığında işleyecek.

Müzakere sürecine yakın bir kaynak, görüşmelerin henüz tamamlanmadığını belirterek, "Şu an çok geç bir vakit ve herkes yorgun. Bu nedenle görüşmelerin ikinci turunun bugün yeniden başlama ihtimali çok düşük." ifadelerini kullandı. Bir başka kaynak ise Pakistanlı ve Katarlı yetkililerin İranlı müzakerecilerle temas halinde olduğunu ve onları görüşmelere devam etmeye ikna etmeye çalıştıklarını aktardı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditleri görüşmelere damga vurdu. Trump, İran'ı Lübnan'daki vekil güçlerini durdurmaya çağırarak, "İran, Lübnan'daki yüksek maaşlı vekil güçlerinin sorun çıkarmalarını derhal engellemelidir. Aksi takdirde, geçen hafta yaptığımız gibi İran'a yine çok sert bir darbe indireceğiz, hatta bu sefer daha da sert şekilde. Pezeşkiyan ağzından çıkanlara dikkat etse iyi olur, yoksa ülkenin geri kalanını da ele geçiririz." dedi.

Bu tehdidin ardından İran heyetinin müzakere alanını terk ettiği iddia edildi. Ancak bir diplomat, bu iddianın doğru olmadığını ve görüşmelerin devam ettiğini öne sürdü. İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise, "ABD'lilerin tehditlerini ciddiye almıyoruz." şeklinde konuştu.

Müzakerelerin temelini, 14 Haziran'da varılan ve 18 Haziran'da dijital ortamda imzalanan İslamabad Mutabakatı oluşturuyor. Bu mutabakat, savaşın durdurulması, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeler içeriyor.