Sanayi Bakanı Kacır KOSGEB Yeşil Dönüşüm Destek Programını Duyurdu

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile Sıfır Atık Vakfı ev sahipliğinde bir araya geldi. Görüşmede sanayide yeşil dönüşüm, sıfır atık çalışmaları ve gündemdeki konular değerlendirildi.

Kacır: Sanayide yeşil dönüşüm önceliğimiz

Bakan Kacır, sanayinin yeşil dönüşümünün hem çevresel hem de ekonomik bir zorunluluk olduğunu vurguladı. "Sıfır Atık Vakfı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında güçlü bir iş birliği var. Bakanlık olarak sanayinin yeşil dönüşümü perspektifinde sıfır atık, döngüsel ekonomi ve yeşil üretim yaklaşımıyla hareket ediyoruz" dedi.

Kacır, plastik üretimi ve kullanımına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu: "İnsana hizmet etmeyen bir kalkınmanın savunucusu olamayız. Esas olan teknolojilerden ve üretimlerden söz ediyorsak insana katma değer ortaya koymaktır. Plastik üretimi ve kullanımı hassas bir konu. Hızla azaltmayı ve biyobozunur malzemelerin kullanımını yaygınlaştırmayı arzu ediyoruz."

Atık dönüşümünün Türkiye ekonomisi için değerini anlatan Kacır, "Toplam petrokimya ürün ithalatımız 15-20 milyar dolar düzeyinde. Atıkları geri kazandırmak ekonomi için büyük bir kıymet ifade ediyor" diye konuştu.

AB politikaları ve karbon düzenlemesi

Türkiye'nin ihracatının yüzde 43'ünü Avrupa Birliği ülkelerine yaptığını hatırlatan Kacır, "Avrupa'nın dış ticaret politikalarını yakından takip etmemiz ve yeşil dönüşüm politikalarını önceliklendirmemiz kritik" ifadelerini kullandı.

Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na değinen Kacır, şunları söyledi: "Bu yıl kritik bir yıl. Mali uygulamanın başladığı yıl. Bu yılki emisyon düzeyleri firma bazlı raporlanacak. Yoğun emisyon gerçekleştiren demir-çelik, çimento ve plastik gibi sektörlerle başlayacak ve adım adım tüm sektörleri kapsayacak."

2053 Net Sıfır hedefi için 70 milyar dolarlık yatırım

Türkiye'nin 2053 Net Sıfır hedefleri doğrultusunda sektörlerin yol haritalarını hazırladıklarını belirten Kacır, çelik, alüminyum, çimento ve gübre sektörleri için ayrı ayrı planlar yaptıklarını söyledi. "Sadece bu dört sektör için 2053'e kadar 70 milyar dolara kadar yatırım söz konusu" dedi.

COP31'i bir imkan olarak gördüklerini ifade eden Kacır, "Türkiye'nin iklim dönüşümüne ilişkin finansman kaynaklarını çeşitlendirecek uluslararası iş birliklerine imza atmak istiyoruz" diye konuştu. Yeşil Finansman Eylem Planı'nın en önemli ayağının uluslararası iş birlikleri olduğunu belirten Kacır, iklim değişikliğiyle mücadelenin ortak yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Yeşil dönüşüm projelerine sağlanan destekler

Kacır, Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında 450 milyon dolarlık bütçe ayrıldığını açıkladı. KOSGEB ile 250 milyon dolar bütçeyle sanayi KOBİ'lerinin güneş enerjisi yatırımlarının destekleneceğini, TÜBİTAK ile 175 milyon dolar bütçeli yeşil Ar-Ge projelerinin hayata geçirileceğini söyledi. "291 projede 2,8 milyar liralık yeşil dönüşüm yatırımı gerçekleştirildi" dedi.

Sanayi bölgelerindeki altyapı çalışmalarına değinen Kacır, "287 sanayi bölgesinin 147'sinde atık su arıtma tesisi bulunuyor. Tesis bulunmayan 40 tesiste kuruluş başlattık. 65 OSB'de yatırımlar sürüyor, 11 OSB'de atık su geri kazanım tesisi kuruyoruz" bilgisini verdi.

Dünya Bankası ile 250 milyon avroluk iş birliği projesi yürütüldüğünü, İslam Kalkınma Bankası ile 250 milyon dolarlık 9 projenin hayata geçirileceğini belirten Kacır, 31 OSB'ye Yeşil OSB sertifikası verildiğini söyledi.

Yeşil dönüşümü teşvik etmek amacıyla kurumlar vergisi indirimi sağladıklarını vurgulayan Kacır, "Yeşil dönüşüm yol haritalarını 5 yıllık planlıyoruz. Yüzde 40'a varan kurumlar vergisi indirimi sunuyoruz" dedi.

Kalkınma ajansları aracılığıyla sıfır atık ve yeşil dönüşüm projelerine destek verildiğini anlatan Kacır, "161 projeye 913 milyon lira, yeşil dönüşümde 787 projeye 4,9 milyar lira katkı sağladık. 8,3 milyar liralık projenin hayata geçmesini gerçekleştirdik" diye konuştu.

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında 81 ilde 324 yatırım başlığı ilan edildiğini belirten Kacır, "İlk çağrıda bu başlıklarda 33 projeyi destekledik. 12,7 milyar lira tutarında yatırımın hayata geçmesini sağladık" dedi. Kacır, döngüsel ekonomi ve sıfır atık alanındaki örnek projeleri şöyle sıraladı:

• Ankara: atık elektronik eşya dönüşüm tesisi
• Aydın: tarımsal yan ürün ve atıklardan katma değeri yüksek üretim tesisi
• Balıkesir: mermer atıkları öğütme tesisi
• Bursa: biyopolimer üretimi
• Düzce: prebiyotik üretimi
• Edirne: biyokömür üretimi
• Giresun: fındık kabukları ve çay atıklarından aktif karbon üretim tesisi
• Hatay: yıkıntı atıklarının geri kazanım tesisi
• Sakarya: meyve atıklarından katma değerli üretim

Sıfır atık alanında 15 milyar liralık ivme

Kacır, 2026'da sıfır atık alanında daha güçlü bir ivme yakalandığını ve toplam büyüklüğün 15 milyar lira olduğunu söyledi. "Döngüsel ekonomi ve sıfır atık alanında Anadolu'da bir sessiz devrim gerçekleşiyor. Tüm yeşil dönüşüm projelerine 32 milyar lira destek sunduk" dedi.

Yeni KOSGEB destek programı yarın ilan edilecek

Yeşil teknoloji alanında çalışacak girişimcilere yönelik yeni bir destek programını yarın ilan edeceklerini açıklayan Kacır, "Bu alanda çalışacak teknoloji girişimlerine yönelik hızlandırma programları gerçekleştirecek işletmecilerin her birine 6,5 milyon liraya kadar KOSGEB desteği vereceğiz" dedi. COP31 vesilesiyle en az gelişmiş ülkeler için Yeşil Sanayi Kolaylaştırma Mekanizması kurulmasına Türkiye'nin öncülük edeceğini de sözlerine ekledi.

Ağırbaş: Plastik atıkta ciddi çalışma yürütüyoruz

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, 2017'de Emine Erdoğan liderliğinde başlayan sıfır atık hareketinin 81 ilde ve dünyada 193 ülkede karşılık bulduğunu söyledi. Plastik atıklarla ilgili kapsamlı bir rapor hazırladıklarını belirten Ağırbaş, "Türkiye, dünya ortalamasının yüzde 44 üzerinde plastik atık üretiyor. Nüfusumuza oranla okyanusları ve nehirleri dört kat fazla kirletiyoruz. Okyanuslara zararımız yüzde 1,5" dedi.

Ağırbaş, "Vatandaşlarımız Akdeniz'de denize giremez noktaya geldi. Milletimiz Türkiye'ye çöp ithal edilmesini istemiyor. Temiz hammadde olarak alacaksak buna razıyım; ancak yüzde 20'si kullanılıp yüzde 80'i nehre ve denize atılacaksa buna karşıyım" şeklinde konuştu. İthal edilen çöplerin derelere ve nehirlere dökülmesi durumunda cezai yaptırım uygulanacağını vurgulayan Ağırbaş, "Adana ve Mersin nehirlerinde bunu görüyorsak devlet müdahale edecek. Suç duyurusunda bulunulması gerekiyorsa bunu yapacağız, geri adım atmayacağız" dedi.

Biyobozunur plastik üretimini teşvik etmek istediklerini belirten Ağırbaş, plastik sektöründe 360 bin kişinin çalıştığını hatırlattı. "31 Ağustos-1 Eylül'de büyük bir plastik çalıştayı yapacağız. Çalıştaya 14 bakanlık ve üniversiteler katılacak. Ne plastikçiler ne de vatandaşlarımız mağdur olsun" diye konuştu.