Türkiye Suudi Arabistan Pakistan Savunma İşbirliği

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan; savunma alanında ortak bir işbirliği anlaşmasına imza attı. Bu adım, üç ülke arasındaki ilişkileri yalnızca güvenlik politikalarıyla sınırlı tutmuyor; ekonomik işbirliğini de kapsayan geniş bir jeoekonomik eksenin parçası olarak değerlendiriliyor.

Üç ülke, anlaşmalar öncesinde ekonomik ilişkileri karşılıklı olarak güçlendirmek amacıyla da mutabakatlar sağladı. Türkiye-Suudi Arabistan hattında 30 milyar dolar, Türkiye-Pakistan hattında 5 milyar dolar hedef belirlenirken, Pakistan ile Suudi Arabistan arasında da 20 milyar dolara kadar çıkabilecek bir ticaret potansiyeli öngörülüyor. Böylece üçlü işbirliğinin toplam hedefi 55 milyar dolara ulaşıyor. Bu üçlü yapı, 55 milyar dolarlık hedefiyle stratejik bir üçgen olarak öne çıkıyor.

Mevcut Ticaret Hacmi 27 Milyar Dolar

Mevcut veriler toplandığında üç ülke arasındaki ticaret hacmi daha düşük seviyede bulunuyor. Türkiye-Suudi Arabistan arasındaki dış ticaret hacmi yaklaşık 8.6 milyar dolar, Türkiye-Pakistan arasındaki hacim 1.3 milyar dolar seviyesinde. Suudi Arabistan-Pakistan hattında ise 2025 itibarıyla yaklaşık 17.1 milyar dolarlık dış ticaret hacmi görülüyor. Bu üç hat birleştiğinde toplam ikili ticaret yaklaşık 27 milyar dolara ulaşıyor.

Üç ülkenin toplam nüfusu yaklaşık 350 milyonu bulurken, ekonomik büyüklükleri 2.5 trilyon doların üzerine çıkıyor. Üretim, sermaye ve enerji kaynakları açısından birbirini tamamlayan bu yapı, işbirliğinin potansiyelini artırıyor.

Türkiye-Suudi Arabistan Hattı: Hedef 30 Milyar Dolar

Üçlü ilişkiler içinde en yüksek hacimli hat Türkiye ile Suudi Arabistan arasında yer alıyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 sonunda 8.6 milyar doları geçti. Kısa vadede 10 milyar dolar, uzun vadede ise 30 milyar dolar hedefi konuldu. 2026 yılının bu hedeflere ulaşılması açısından kritik bir eşik olması bekleniyor.

Suudi Arabistan'ın Türkiye'deki yatırımları yaklaşık 2 milyar dolara ulaştı. Türk şirketlerinin Suudi Arabistan'daki doğrudan yatırımları ise yaklaşık 117 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. İki ülke arasındaki ilişkide müteahhitlik sektörü öne çıkıyor. Türk şirketleri bugüne kadar Suudi Arabistan'da 434 proje üstlendi; bu projelerin toplam değeri 32.5 milyar doları buldu.

Suudi Arabistan-Pakistan Hattı: 17.9 Milyar Dolarlık Hacim

Üçgenin üçüncü hattını oluşturan Suudi Arabistan-Pakistan ekonomik ilişkileri son yıllarda belirgin şekilde büyüdü. 2025 yılında Suudi Arabistan'ın Pakistan'a ihracatı 15.19 milyar dolar, Pakistan'dan ithalatı ise 2.75 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece iki ülke arasındaki toplam dış ticaret hacmi yaklaşık 17.9 milyar dolara ulaştı.

Türkiye-Pakistan Hattı: 5 Milyar Dolar Hedefi

Türkiye-Pakistan ekonomik ilişkilerinde yıllık ticaret hacmi henüz 1.2-1.3 milyar dolar düzeyinde. Ancak Türkiye'nin Pakistan'daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. İki ülkenin resmi hedefi ise ikili ticareti yakın gelecekte 5 milyar dolara çıkarmak. Türk müteahhitlik şirketleri Pakistan'da bugüne kadar toplam değeri yaklaşık 3.5 milyar dolar olan 74 proje üstlendi.