Sağlık

Yenidoğan Topuk Kanı Testi 4 Damla İle Hayat Kurtarıyor

14 Temmuz 2026 - 11:51 Yazar: Editör Masası
2 dk okuma 13
Yenidoğan Topuk Kanı Testi 4 Damla İle Hayat Kurtarıyor
Yenidoğan bebeklerde topuk kanı taraması, doğumdan sonra 48-72 saat içinde yapılan ve fenilketonüri, SMA gibi kalıtsal hastalıkları erken teşhis eden hayati bir testtir. Uzmanlar, ihmal edildiğinde çocuklarda kalıcı hasarlar oluşabileceği uyarısında bulunuyor. Türkiye'de yılda yaklaşık 5 bin bebek bu tarama sayesinde hayata kazandırılıyor.

Yenidoğan bebeklerin topuğundan alınan birkaç damla kanla yapılan tarama testleri, hayati önem taşıyor. Çocuk Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Gündüz, bebeklerin canını yakmamak için topuktan kan alındığını belirterek şunları söyledi:

"Doğumdan 48-72 saat içinde kurutma kağıdına 4 damla kan alınıyor. Kurutma kağıdına damlatılan kan, sıvı halde tüplerle taşınmıyor. Bu kağıtlar doğrudan Ankara ve İstanbul'daki merkez laboratuvarlara gidiyor."

Topuk kanı taramasının amacının, bebekte henüz hiçbir hastalık belirtisi ortaya çıkmadan erken teşhis koymak olduğunu belirten Gündüz, şöyle devam etti:

"Eğer şüphe varsa ve doğrulamak açısından 7. günde tekrar alınıyor. Şüpheli sonuç çıkarsa ilgili çocuk beslenme ve metabolizma kliniklerine gönderiliyor. Hasta tedaviye alınıyor. Topuk kanı sayesinde vücutta zehir etkisi yaratabilecek, çocukta zeka geriliğine veya engelliliğe yol açabilecek toksik maddeleri daha bebeklik döneminde tespit ediyoruz. Çoğu zaman sadece basit bir diyetle veya ilaçla bu maddeleri vücuttan uzaklaştırıyoruz. Eğer bu testi yaptırmazsanız ve bebekte bu hastalık varsa, 6. aydan sonra ortaya çıkacak beyin hasarını, zeka geriliğini ya da işitme kaybını geri döndüremezsiniz. 4 damla bir çocuğun tüm hayatını kurtarıyor. Zamanında yapılmayan taramaların faturası ağır oluyor."

Gündüz, Türkiye'de Sağlık Bakanlığının yürüttüğü ulusal Yenidoğan Tarama Programı kapsamında konjenital hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği, fenilketonüri, kistik fibrozis, konjenital adrenal hiperplazi ve SMA'nın tarandığını belirtti. Gündüz, "Taramalar sayesinde ülkemizde yılda yaklaşık 5 bin çocuğun hayatı kurtuluyor. Zamanında müdahale ettiğimizde bebekler tamamen normal, sağlıklı birey olarak büyüyor, üniversiteye gidiyor, evleniyor ve yuva kuruyor" dedi.

Türkiye'de topuk kanı taramasıyla erken teşhis edilen kalıtsal metabolik hastalıklardan biri, fenilketonüri hastalığıdır. Topuk kanı sayesinde bu hastalığı tespit edilen Meysa Aksu (12), sağlıklı şekilde yaşamını sürdürüyor. Anne Leyla Aksu, kızının diyetlerle, düşük proteinli beslenerek okul hayatını sürdürdüğünü anlattı.

Okuyucu Değerlendirmesi

Bu haber hakkındaki düşüncelerinizi ve analizlerinizi paylaşın. Görüşleriniz diğer okurlara rehberlik eder.

Haber Size Ne Hissettirdi?

İçerik Analizi

Haberin kalitesini ve tarafsızlığını değerlendirin.

%0
%0
%0
%0
%0
%0

Bu haberle ilgili bir sorun mu fark ettiniz? Bildiriminiz yasal ve editoryal ekiplerimizce incelenecektir.

0 / 2000

Bildiriminiz gönderiliyor, lütfen bekleyin...