KKKA Uyarısı: Keneye Sakın Çıplak Elle Temas Etmeyin

İnsanlarda görülen kene kaynaklı enfeksiyonlar arasında en geniş coğrafyaya sahip hastalıklardan biri olan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Afrika, Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa'da 30'dan fazla ülkede görülüyor. Türkiye'de ise vakalar özellikle Tokat, Sivas, Yozgat ve Çorum başta olmak üzere İç Anadolu'nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun kuzeyinde yoğunlaşıyor.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, kene tehlikesine karşı önemli uyarılarda bulundu.

Kimler Risk Grubunda?

Uzm. Dr. Ayan, hastalığın esas olarak "hyalomma marginatum" türü keneler aracılığıyla bulaştığına ve virüsün kenenin deriye tutunması ya da çıplak elle ezilmesi sonucu vücuda yayıldığına dikkat çekti. "Bunun yanı sıra enfekte hayvanların veya hastaların kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabiliyor. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, veteriner hekimler, kasaplar, sağlık çalışanları ile endemik bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden kişiler en büyük risk grupları arasında" dedi.

Yüksek Ateş ve Halsizlik

Kene tutunmasının ardından belirtilerin genellikle 1-5 gün içinde ortaya çıktığını belirten Uzm. Dr. Ayan, erken tanı için şu uyarılarda bulundu: "Hastalık yüksek ateş, halsizlik, baş ve kas ağrısı, bulantı ve kusma, ishal ve karın ağrısıyla başlar. Ağır vakalarda birkaç gün içinde diş eti, burun, mide-bağırsak, idrar yolları ve diğer organlarda ciddi kanamalar oluşabilir. İlerleyen vakalarda ise şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebiliyor. Ölüm vakaları çoğunlukla şiddetli kanama, şok ve organ yetmezliği nedeniyle meydana geliyor. Bu nedenle erken tanı ve tedavi büyük önem taşıyor. Hastalığın tedavisinde etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç bulunmasa da destek tedavisinin zamanında uygulanması yaşam kurtarıcı bir role sahip."

KKKA'dan Korunmak İçin 5 Önemli Adım

Uzm. Dr. Ayan, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi'ne karşı alınabilecek en etkili korunma yöntemlerini 5 maddede sıraladı:

1. Kıyafet Seçimi: Riskli alanlarda uzun kollu ve paçaları kapalı, mümkünse açık renkli kıyafetler tercih edin.
2. Kontrol: Riskli alanlardan eve her döndüğünüzde vücudunuzu mutlaka kontrol edin.
3. Temasa Dikkat: Vücuda tutunan keneyi fark ettiğinizde keneye çıplak elle temas etmeyin ve ezmeyin.
4. İlk Müdahale: Vakit kaybetmeden uygun bir malzeme kullanarak keneyi deriye en yakın noktadan dikkatlice çıkarın.
5. Destek Alın: Keneyi vücuttan çıkaramıyorsanız hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Isırma Sonrası İlk 10 Güne Dikkat!

Uzm. Dr. Ayan, kene çıkarıldıktan sonra kişilerin 10 gün boyunca ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler açısından kendilerini takip etmeleri gerektiğini vurguladı. "Bu belirtilerden herhangi birinin gelişmesi halinde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önemli. Kenelerin artmasıyla aşı konusu da gündemde. Ancak bugün için KKKA'ya karşı dünya genelinde yaygın kullanıma girmiş, etkinliği kabul edilmiş bir aşı mevcut değil. Bu nedenle korunma önlemleri ve erken farkındalık, hastalıkla mücadeledeki güçlü yerini koruyor."