Sigara Beyin Korteksini İnceltiyor

Bilimsel araştırmalar, tütün kullanımının beynin en dış tabakası olan serebral kortekste ölçülebilir düzeyde incelmeye neden olduğunu ortaya koydu. Kanuni Sultan Süleyman Eğitim Araştırma Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Demir, bu tehlikeye dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:

"Hafıza, dikkat, dil ve muhakeme gibi üst düzey bilişsel işlevlerin merkezinde yer alan korteksin incelmesi, bilişsel gerileme ve demans riski açısından önemli bir biyobelirteç."

504 Kişinin MR Görüntüsü İncelendi

Bu alandaki en güçlü çalışmalardan biri, 504 kişinin beyin MR görüntülerinin tarandığı araştırma olarak öne çıkıyor. Uzm. Dr. Demir, bu çalışmada sigara kullanımının özellikle ön frontal bölgelerde belirgin olmak üzere yaygın kortikal incelmeyle ilişkili bulunduğunu belirtti. Sonraki araştırmalar da insula ve erken Alzheimer hastalığında atrofi görülen alanlarda benzer sonuçlar ortaya koydu. Ayrıca, genetik temelli Mendel randomizasyonu yöntemleri, sigara kullanımının gri madde hacminde azalmaya neden olduğuna dair güçlü kanıtlar sunuyor.

Kortikal İncelme Bilişsel Gerilemenin Habercisi

Korteks kalınlığının yalnızca bir hacim ölçümü olmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Demir, bu durumun nöron yoğunluğu, hücreler arası bağlantılar ve dokunun mikroyapısal bütünlüğü için önemli olduğunu söyledi. "Kortikal incelme erişkinlerde bilişsel gerilemenin habercisi olarak kabul ediliyor." diyen Demir, bu nedenle korteks kalınlığının nörodejeneratif süreçlerin erken dönemde tespit edilmesinde önemli bir biyobelirteç olduğunu ifade etti.

Hafıza Merkezi de Etkileniyor

Araştırmaya göre sigara, karar verme, dürtü kontrolü, dikkat ve duygu düzenlemesinde görev alan beyin bölgelerini etkiliyor. Uzm. Dr. Demir, hafızanın merkezi olarak bilinen hipokampus hacminde de azalma görülebildiğini aktardı.

Genç Beyinler Daha Büyük Risk Altında

Kortikal incelmenin yalnızca ileri yaşlarda görülmediğini belirten Uzm. Dr. Demir, "Genç erişkin sigara kullanıcılarında da benzer değişiklikler saptandı. Beyin gelişiminin devam ettiği genç yaşlarda maruziyet, daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Pasif içicilik de tehlikeli. Beyin sağlığını korumanın en etkili yollarından biri sigaradan uzak durmaktır." dedi.

Sinir Hücrelerine Verilen Zararın Mekanizması

Sigaranın beyin üzerindeki etkilerinin tek bir mekanizmayla açıklanamayacağını belirten Uzm. Dr. Demir, oksidatif stres, nöroinflamasyon ve damar yapısındaki bozulmaların birlikte rol oynadığını ifade etti. "Tütün dumanındaki toksik maddeler sinir hücrelerine zarar veriyor. Beyin kan akımını azaltıyor ve uzun yıllar içinde dokuda atrofiye yol açabiliyor. Bilimsel çalışmalar doz-yanıt ilişkisini ortaya koyuyor. Yaşam boyu içilen sigara miktarı arttıkça kortikal incelme ve beyin hacmindeki azalma da artıyor." diye konuştu.

Demans Riskini Artırıyor

Kortikal incelmenin yalnızca bir görüntüleme bulgusu olmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Demir, bu sürecin uzun vadede hafıza, dikkat ve günlük yaşam becerilerinde gerilemeye neden olabileceğini söyledi. "Sigara, önlenebilir demans risk faktörleri arasında. Hem Alzheimer tipi demans hem de vasküler demans açısından riskli." dedi.

Sigarayı Bırakmak İçin En Doğru Zaman Şimdi

Sigarayı bırakmanın beyin üzerindeki olumsuz etkileri azaltabildiğinin altını çizen Uzm. Dr. Demir, "Sigarayı bırakan kişilerde korteks yapısında zamanla kısmi toparlanma görülebiliyor. Beyin kendini onarmaya çalışıyor ve sigarayı bırakmak bu süreci destekliyor. Ancak hasarın bir kısmı uzun yıllar sürebiliyor. Bu nedenle sigarayı bırakmak için en doğru zaman mümkün olan en erken dönemdir." tavsiyesinde bulundu.