TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş Yeni Dünya Düzenini Analiz Etti

Bosphorus Diplomacy Forum'da küresel sistem değerlendirmesi

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İstanbul'da düzenlenen Bosphorus Diplomacy Forum'da yaptığı konuşmada uluslararası sistemin içinden geçtiği dönüşümü değerlendirdi. Kurtulmuş, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan küresel mimarinin işlevsiz hale geldiğini belirtti.

Genç diplomasi forumu gelenekselleşiyor

Programın genç diplomasi forumuna dönüşmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Kurtulmuş, altı günlük etkinliğin üçüncü kez düzenlendiğini hatırlatarak şunları söyledi:

"Özellikle bugün burada icra ettiğiniz altı günlük programın son toplantısıyla birlikte genç diplomasi forumunun bundan sonra geleneksel bir hale geleceğini görüyorum. Bir toplantıyı bir kere, iki kere yaparsanız bu bir başlangıçtır. Bu toplantı üçüncü toplantı, inşallah bundan sonra devam edecektir."

İkinci Dünya Savaşı sonrası sistem çöktü

Kurtulmuş, mevcut küresel mimarinin tıkandığını ve kurumlarının işlevsiz kaldığını vurgulayarak, "İkinci Dünya Savaşı'nda kurulmuş olan dünya sisteminin bugün neredeyse bütün kurumları, bütün kuralları ve hatta kavramları hak ile yeksan olmuş, geçerliliğini yitirmiştir." dedi.

Soğuk Savaş'ın Türkiye'ye bedeli

Soğuk Savaş döneminde dünyanın iki kutuplu bir mücadeleye sahne olduğunu hatırlatan Kurtulmuş, Türkiye'nin bu dönemin ağır sonuçlarını yaşadığını ifade etti.

"O dönemin içerisinde Soğuk Savaş'ın gereği olarak birçok ülkede çatışmalar ve gerilimler sürdü. O ülkelerden birisi de Türkiye'ydi. Özellikle o dönemde Türkiye, Soğuk Savaş'ın soğuk yüzüne şahit olmuş en talihsiz ülkelerden birisiydi. Soğuk Savaş'ın ideolojik kamplaşmalarının bir sonucu olarak Türkiye'de 1980 öncesi sağ ve sol ayrımı ortaya konuldu ve binlerce gencecik evladımız bu çatışmalarda yitirildi."

Tek kutuplu dünya düzeni sona erdi

1990 sonrası tek kutuplu dünya paradigmasının sona erdiğini belirten Kurtulmuş, bu sürecin sembolünün ABD'nin Afganistan'dan çekilmesi olduğunu söyledi.

"Soğuk Savaş'ın sona ermesinin sembolü Berlin Duvarı'nın yıkılmasıydı. 1990'dan sonra 2022 yılının yazına kadar, yani Amerika Birleşik Devletleri Afganistan'dan apar topar çekildiği, o uçaklardan insanların yere düşer gibi uçaklara sığındığı görüntülerle birlikte tek kutuplu dünya sistemi çöktü. Amerika'nın liderliğini yaptığı, dünyanın her yerini yönettiği bir dönem geride kaldı."

Yeni dünya çok merkezli olacak

Konuşmasının sonunda yeni dünya düzenine dikkati çeken Kurtulmuş, Türkiye'nin bu sistemdeki konumunu şu sözlerle anlattı:

"Bundan sonraki dünya sisteminin en önemli birinci özelliği çok merkezli bir dünya sistemi olacaktır. Dünyanın birçok yerinde farklı ülkeler ve bölgeler öne çıkacak; bu ülkeler yeni dünyanın sisteminin kurulabilmesi için büyük bir mücadelenin içinde olacaklardır. Türkiye yeni dünyanın, çok merkezli dünyanın en önemli ülkelerinden birisidir ve Türkiye yakaladığı bu ivmeyle Allah'ın izniyle önlenemeyecek bir yükselişin henüz başlangıcındadır."

Kurtulmuş, "Aramızda eğer bir söz olacaksa bundan sonra bu söz ayrılığın, ayrıştırmanın, ötekileştirmenin sözü değil; kardeşliğin ve beraberliğin sözü olacaktır." diyerek "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda birlik vurgusu yaptı.